Τρείς κύπριοι βραβεύτηκαν από την Ακαδημία Αθηνών

Πρόκειται για το βιβλίο Iatrosophikon, Folklore Remedies from a Cyprus Monastery, το οποίο εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2015 από το Ίδρυμα  Αναστάσιος Γ. Λεβέντης. Αφορά στο αδημοσίευτο Χειρόγραφο Μαχαιρά (Κώδικας Α.18) του Ιεροδιακόνου Φιλοθέου (1864), το οποίο είναι γραμμένο στην κυπριακή διάλεκτο της εποχής του. Το χειρόγραφο είναι ένα πολύ σημαντικό κείμενο, το οποίο φωτίζει αρκετές πτυχές, σε ό,τι αφορά στην υγεία και γενικά τη ζωή των Κυπρίων κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας. Την επιμέλεια είχε ο γιατρός Ανδρέας Κ. Δημητριάδης, τη μετάφραση του χειρόγραφου στην Αγγλική ανέλαβε ο Κυριάκος Δημητριάδης και την ταυτοποίηση των φυτών ο Γεώργιος Ν. Χατζηκυριάκου. Επίσης, τη φιλολογική ανάλυση του χειρόγραφου είχε ο φιλόλογος Γεώργιος Χατζηκωστής, τον σχεδιασμό του βιβλίου ανάλαβε ο Άκης Ιωαννίδης και τον έλεγχο των δοκιμίων η Μαρία Μηνά.

Σκοπός της έκδοσης είναι  από τη μια να γίνει το Ιατροσοφικόν πλατύτερα γνωστό και προσιτό όχι μόνο στον Ελληνικό χώρο, αλλά και σε ξένους επιστήμονες και ερευνητές (γιατρούς, μελετητές της λαϊκής ιατρικής, εθνοφαρμακολόγους, εθνοβοτανικούς, βοτανικούς, φοιτητές, μελετητές των αρχαίων κειμένων, λαογράφους και ακαδημαϊκούς) και από την άλλη να αναδείξει την πολιτισμική του αξία.

 Στο Μέρος Ι εκτίθεται σε γενικές γραμμές το ιστορικό πλαίσιο σε ό,τι αφορά στα ιατροσόφια και τον ρόλο των μοναστηριών της Κύπρου, με ιδιαίτερη έμφαση στον εξέχοντα ρόλο της Μονής Μαχαιρά ως θεραπευτικού κέντρου σε μια εποχή που στην Κύπρο δεν υπήρχαν επιστήμονες γιατροί. Επίσης, περιγράφεται ο Κώδικας Μαχαιρά Α.18 και τονίζεται η σημασία του στην λαϊκή ιατρική της Κύπρου όπως την ασκούσαν οι διάφοροι βοτανοθεραπευτές την τότε εποχή. Επιπρόσθετα, δίνονται στοιχεία για τη σχέση του Κώδικα με ένα άλλο Ιατροσοφικόν, γραμμένο από τον Σκευοφύλακα της Μονής Μαχαιρά Μητροφάνη (1849), το οποίο δημοσιεύτηκε το 1924 από τον Ιερομόναχο Φιλάρετο (δυστυχώς το χειρόγραφο έχει χαθεί). Και τα δυο Ιατροσοφικά αποτελούν σημαντικές πηγές του λαϊκού πολιτισμού της Κύπρου και με την έκδοση αυτή αναδεικνύεται ο κοινωνικός τους ρόλος και η σημασία τους στην ιστορία της Ιατρικής στην Κύπρο και στον ευρύτερο Ελλαδικό χώρο.

Στο Μέρος ΙΙ ακολουθεί το πρωτότυπο ελληνικό κείμενο, το οποίο δημοσιεύεται για πρώτη φορά, και η μετάφρασή του στην Αγγλική. Επίσης, για διευκόλυνση της περαιτέρω έρευνας δίνονται σε παράρτημα μόνον εκείνες οι συνταγές του Ιατροσοφικού του Μητροφάνη οι οποίες περιέχουν ονόματα φυτών τα οποία δεν αναφέρονται στον Κώδικα Α.18.

Στο Μέρος ΙΙΙ ταυτοποιούνται τα φυτά, τα οποία δίνονται με το επιστημονικό (Λατινικό) τους όνομα, κατά αλφαβητική σειρά. Επιπρόσθετα ταυτοποιούνται όσα φυτά καταγράφονται στο Ιατροσοφικόν του Σκευοφύλακα Μητροφάνη, τα οποία δεν αναφέρονται στον πιο πάνω Κώδικα. 

Γενικά, η πρωτότυπη και πρωτοποριακή για τα Κυπριακά δεδομένα έκδοση δίνει  στο παγκόσμιο κοινό ένα έργο γραμμένο στην Κυπριακή διάλεκτο, το οποίο  έχει τεράστια σημασία για την  ιστορία, την λαογραφία, την παράδοση και τη δημώδη ιατρική της Κύπρου. Επίσης, μέσα από την ταυτοποίηση  των φυτών αναδεικνύεται η  σχέση του Κώδικα Α.18 με τα αρχαία κείμενα και την προφορική παράδοση των Κυπρίων.