Προτάσεις της Βρετανίας για το μέλλον των συνόρων στην Ιρλανδία μετά το Brexit

Με το δεύτερο από μία σειρά εγγράφων με τις θέσεις του Λονδίνου επί τομέων του Brexit, το Υπουργείο Εξόδου από την ΕΕ εκφράζει την ελπίδα οι Ευρωπαίοι να συμφωνήσουν ότι δεν υπάρχει ανάγκη για «φυσικές υποδομές» στα όρια μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, όπως νέοι συνοριακοί σταθμοί ελέγχων και ότι αυτό που χρειάζεται είναι «αδιάλειπτα σύνορα χωρίς τριβές».

Το θέμα των μελλοντικών συνόρων μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Δημοκρατίας της Ιρλανδίας είναι ένα από τα ζητήματα που πρέπει να λυθεί πριν οι διαπραγματεύσεις Βρετανίας-ΕΕ περάσουν στην επόμενη φάση για τη μελλοντική εμπορική σχέση.

Το κατά πόσο οι έλεγχοι στα ιρλανδικά σύνορα θα μπορούν να αποφεύγονται στη μετά-Brexit εποχή εξαρτάται από τη συμφωνία που θα επιτευχθεί επί της τελωνειακής σύνδεσης της Βρετανίας με την ΕΕ.

Στο πρώτο έγγραφο που δημοσιοποίησε την Τρίτη το Λονδίνο αναφορικά με τη μελλοντική τελωνειακή σχέση προτείνεται αρχικά μία νέα μεταβατική τελωνειακή ένωση απροσδιόριστης χρονικής διάρκειας κατά την οποία στην ουσία θα ισχύει ό,τι ισχύει και σήμερα – δηλαδή η διακίνηση αγαθών θα γίνεται απρόσκοπτα, χωρίς δασμούς και ελέγχους.

Μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου η βρετανική κυβέρνηση προτείνει δύο επιλογές: τη θέσπιση ενός απλουστευμένου συστήματος τελωνειακών ελέγχων με πρόσθετες ειδικές ρυθμίσεις για την Ιρλανδία ή μία τελωνειακή συμφωνία στο πλαίσιο της οποίας η Βρετανία θα ακολουθεί τόσο πιστά τους κανόνες της ΕΕ για προϊόντα που θα καταλήγουν στην Ευρώπη ώστε δε θα υπάρχει ανάγκη για τελωνειακούς ελέγχους.

Σε ό,τι αφορά δε την Ιρλανδία, η βρετανική κυβέρνηση δεσμεύεται επίσης να διατηρήσει τη λεγόμενη Κοινή Ταξιδιωτική Περιοχή, μία συμφωνία που επιτρέπει την ελεύθερη διέλευση πολιτών στα σύνορα μεταξύ Ιρλανδίας και Βόρειας Ιρλανδίας.

Το Λονδίνο απορρίπτει την πρόταση που υποστηρίζουν κάποιοι στο Δουβλίνο για «θαλάσσια σύνορα», κάτι που θα σήμαινε έλεγχο διαβατηρίων για όσους φτάνουν στα λιμάνια και στα αεροδρόμια του νησιού της Ιρλανδίας. Το Υπουργείο Brexit κάνει λόγο για πρόταση «συνταγματικά και οικονομικά μη βιώσιμη».

Αντίθετα η βρετανική κυβέρνηση προωθεί την ιδέα των «αόρατων συνόρων», όπως κάποιες φορές υποτιμητικά περιγράφεται από τους επικριτές σε Βρετανία, Ιρλανδία και ΕΕ. Η ιδέα αυτή βασίζεται στη χρήση νέων τεχνολογιών που θα αναγνωρίζουν και θα καταγράφουν π.χ. πινακίδες κυκλοφορίας οχημάτων και κωδικούς εισαγόμενων προϊόντων που θα διασχίζουν τα σύνορα χωρίς να χρειάζεται αυτά να σταματούν σε κάποιον συνοριακό ή τελωνειακό σταθμό.

Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι απαιτείται «ευελιξία και φαντασία» στις προτάσεις για τη διαμόρφωση ενός «πρωτογενούς μοντέλου» για την εποχή μετά από το Brexit.

Ανακοίνωση της ιρλανδικής κυβέρνησης χαιρετίζει την πρόθεση της βρετανικής κυβέρνησης να παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες για τις θέσεις της. Υπενθυμίζει παράλληλα τη θέση του Δουβλίνου και διατυπώνει μία προειδοποίηση αναφορικά με την ειρηνευτική διαδικασία: «Η έμφαση στους τομείς που αποτελούν προτεραιότητα για την (ιρλανδική) κυβέρνηση, όπως η Κοινή Ταξιδιωτική Περιοχή, η συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, η συνεργασία βορρά/νότου και η αποφυγή σκληρών συνόρων είναι καλοδεχούμενη. Η προστασία της ειρηνευτικής διαδικασίας είναι κρίσιμη και δεν πρέπει να γίνει διαπραγματευτικό χαρτί στις διαπραγματεύσεις».

Ο Πρωθυπουργός της Ιρλανδίας Λίο Βαράντκαρ έχει δημοσίως καλέσει την Πρωθυπουργό Τερέζα Μέι να επιλέξει την παραμονή της Βρετανίας στην τελωνειακή ένωση της ΕΕ.

Πηγή: ΡΙΚ - Θανάσης Γκαβός , Λονδίνο