Ποσοστό 3,5% μεταξύ των 2.500 νέων δικηγόρων δέχθηκε σωματική βία ή απειλή

Το 44% των 2.500 νέων δικηγόρων που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο της πρώτης παγκύπριας έρευνας, που έχει γίνει για τους νέους δικηγόρους, από την Επιτροπή Νέων Δικηγόρων του Παγκυπρίου Δικηγορικού Συλλόγου σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, δηλώνει ότι έχει βιώσει δυσμενή διάκριση στην εργασία του λόγω φύλου, με το 51,2% των γυναικών, που συμμετείχαν να απαντά θετικά, ενώ ποσοστό 3,5% του δείγματος απάντησε θετικά σε ερώτηση σχετικά με το αν έχει δεχθεί σωματική βία ή απειλή.

Σύμφωνα με ανακοίνωση, με βάση το αποτέλεσμα της έρευνας, που παρουσίασε σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, η Πρόεδρος της Επιτροπής Νέων Δικηγόρων Τζώρτζια Κωνσταντίνου-Παναγιώτου, υψηλό σχετικά είναι και το ποσοστό των ερωτηθέντων, που αντιμετώπισαν περιστατικό δυσμενούς διάκρισης λόγω κοινωνικο-οικονομικού υποβάθρου (23,3% του συνόλου).

Η έρευνα κατέδειξε ότι ποσοστό κοντά στο 7% ανέφερε ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός του, υπήρξε η αιτία δυσμενούς διάκρισης. Το επιμέρους αντίστοιχο ποσοστό αυτό στους άνδρες δικηγόρους ανέρχεται στο 13% περίπου. Ποσοστό 12% δήλωσαν ότι υπέστησαν διάκριση λόγω πολιτικών ή άλλων συναφών πεποιθήσεων. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ερωτηθέντων, βίωσε τα ως άνω περιστατικά από προϊσταμένους ή ομότιμους, ενώ το 97,5% δεν κατήγγειλε ποτέ το περιστατικό.

Σεξουαλική παρενόχληση δηλώνει ότι έχει βιώσει γύρω στο 9% του συνολικού δείγματος (περίπου 10% των γυναικών και περίπου 5% των ανδρών), αλλά το 93% περίπου των ερωτηθέντων δεν κατήγγειλε ποτέ το περιστατικό. Ένα ποσοστό 42% των ερωτηθέντων περίπου δηλώνει ότι έχει υποστεί ηθικά παρενοχλητική/παραβιαστική συμπεριφορά (mobbing) στον χώρο εργασίας, με το 48% περίπου των γυναικών να απαντά θετικά στη σχετική ερώτηση. Παρόμοιες συμπεριφορές προήλθαν από εργοδότες/προϊσταμένους σε ποσοστό 77% περίπου, ενώ σχεδόν το 90% δεν έχει καταγγείλει ποτέ το περιστατικό.

Επίσης το 53% περίπου θεωρεί ότι το εργασιακό περιβάλλον έχει επηρεάσει αρνητικά την προσωπική του υγεία και ευεξία. Σημαντικό ποσοστό τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών πιστεύει ότι υπάρχει ανισορροπία μεταξύ προσωπικής/οικογενειακής και εργασιακής ζωής, με τις πιο συχνές απαντήσεις να αφορούν την απουσία προσωπικής ζωής λόγω εργασίας και συναφών υποχρεώσεων. Ποσοστό περίπου 56% δηλώνει ότι έχει βιώσει κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου κάποια αγχώδη διαταραχή.

Περίπου το 40% του δείγματος δήλωσε ότι καλύπτει με δικές του δαπάνες το κόστος της κατάρτισης, ενώ 24% του δείγματος ανέφερε ότι ο εργοδότης καλύπτει το σύνολο της δαπάνης κατάρτισης. Περίπου το 90% θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να θεσμοθετηθούν σεμινάρια ομαλής μετάβασης από την άσκηση στη μάχιμη δικηγορία, ενώ δημοφιλέστερες πιθανές θεματικές είναι η σύνταξη δικογράφων και οι εικονικές δίκες στις κυριότερες διαδικασίες. Το 76,8% του δείγματος θεωρεί ότι τέτοια σεμινάρια πρέπει να γίνονται δωρεάν.

Σύμφωνα με την έρευνα, περισσότεροι από 6 στους 10 από τους νέους δικηγόρους που συμμετείχαν στην έρευνα έχει λάβει μεταπτυχιακό τίτλο, ενώ το 36% έχει μόνο πτυχίο Νομικής. Μικρό ποσοστό, περίπου 1% έχει διδακτορικό τίτλο. Λίγο περισσότεροι από τους μισούς δικηγόρους ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ 28% περίπου έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Κύπρο, 17,5% στην Ελλάδα και μόλις 1,5% σε άλλες χώρες. Λίγο περισσότεροι από τους μισούς νέους δικηγόρους που συμμετείχαν στην έρευνα ασκούν δικηγορία στη Λευκωσία, ενώ στη Λεμεσό ασκεί δικηγορία το 1/4 αυτών. Στα δικαστήρια Λάρνακας-Αμμοχώστου ασκούν δικηγορία το 14% περίπου, ενώ στην Πάφο το 8,5%.

Επίσης το  78% του συνόλου δηλώνει ότι δραστηριοποιείται τουλάχιστον εν μέρει στη δικαστηριακή δικηγορία, με τα ποσοστά των ανδρών δικηγόρων να φθάνουν το 85,5% έναντι 76% των γυναικών. Ένα ποσοστό κοντά στο 40% ασχολείται, τουλάχιστον εν μέρει, με την εξωδικαστηριακή δικηγορία. Οι μισοί περίπου νέοι δικηγόροι δραστηριοποιούνται, τουλάχιστον εν μέρει, στο εταιρικό δίκαιο, ενώ περισσότεροι από 4 στους 10 δραστηριοποιούνται, τουλάχιστον εν μέρει, στο αστικό δίκαιο. Με το οικογενειακό δίκαιο ασχολείται το 25% των νέων δικηγόρων, με το ποινικό δίκαιο το 17% και με το διοικητικό δίκαιο το 15,5%.

Ένα ποσοστό περίπου 6% αμείβεται με μισθό κάτω των 800 ευρώ, αλλά η πλειονότητα λαμβάνει μεταξύ 800-1000 ευρώ (21%), 1000-1500 ευρώ (32,5%), 1500-2000 ευρώ (22%). Υπάρχει και ένα ποσοστό 13% περίπου που λαμβάνει πάνω από 2000 ευρώ μηνιαίως, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό λίγο πάνω από 5% λαμβάνει πέραν των 3000 ευρώ μηνιαίως. Στην υψηλότερη μισθολογική κλίμακα υπάρχει μια σαφής διαφορά υπέρ των ανδρών δικηγόρων, εφόσον 12,1% δηλώνουν ότι λαμβάνουν πέραν των 3000 ευρώ έναντι μόλις 2,7% των γυναικών.

Ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό, κοντά στο 87% του δείγματος, τάσσεται υπέρ της θεσμοθέτησης κατώτατου μισθού με συχνότερη απάντηση τα 1.230 ευρώ περίπου, ως ποσό εύλογης κατώτατης αμοιβής. Ως θα αναμενόταν ένα ποσοστό 97% δηλώνει ότι δεν αμείβεται για υπερωριακή απασχόληση.

Η έρευνα κατέδειξε ακόμα πως είναι χαμηλός ο βαθμός ικανοποίησης μόνο έναντι της συμπεριφοράς των υπαλλήλων δημοσίων υπηρεσιών, περιλαμβανομένων και των δικαστηρίων (όπως πρωτοκολλητών ή κλητήρων). Αντίθετα είναι σχετικά ικανοποιητικός ο βαθμός ικανοποίησης από τη συμπεριφορά των δικαστών. Λίγο περισσότεροι από τους μισούς νέους δικηγόρους έχουν δεχθεί οδηγίες να εκτελέσουν εργασίες μη δικηγορικής φύσης από ιεραρχικά προϊστάμενούς τους, αν και το 64% της ως άνω υποομάδας απάντησε ότι αυτό έχει συμβεί μόνο μεμονωμένα. Δεν φανερώνεται γενικευμένο πρόβλημα «εκμετάλλευσης» των νέων δικηγόρων για εκτέλεση προσωπικών εργασιών αντί για εργασίες δικηγορικής φύσης.

Το σύνολο των ερωτηθέντων αγωνιούν για το συνταξιοδοτικό τους, αλλά και τη βιωσιμότητα του Ταμείου Συντάξεως των Δικηγόρων (ΤΣΔ). Ωστόσο, η κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να κινηθούν οι πρωτοβουλίες διασφάλισης της βιωσιμότητας του ΤΣΔ αποτελεί σημείο διχογνωμίας. Ο χαμηλότατος βαθμός ικανοποίησης από την επενδυτική πολιτική του ΤΣΔ αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των ερωτηθέντων και, εάν διαβαστεί συνδυαστικά με τις συχνότερα υποβαλλόμενες προτάσεις με σκοπό τη διασφάλιση της βιωσιμότητας, προκύπτει ότι σημαντικό μέρος του δείγματος επιθυμεί να υπάρξει σοβαρή αναθεώρηση, σημειώνεται στην ανακοίνωση.

Το δείγμα παρουσιάζει κατά μέσο όρο σχετικά υψηλό βαθμό ικανοποίησης από τις μέχρι σήμερα επαγγελματικές του επιλογές. Σημαντικό είναι, επίσης, ότι κατά μέσο όρο δεν έχει μετανιώσει για την επιλογή του να ασκήσει το λειτούργημα του δικηγόρου.

Τέλος, σημειώνεται η καταγραφή της ανησυχίας των νέων δικηγόρων σχετικά με το επαγγελματικό τους μέλλον, αλλά και το κατά πόσον είναι συλλειτουργοί της δικαιοσύνης ή απλώς εργοδοτούμενοι.