ΔΕΕ: Διευκρινίσεις στους όρους πρόσβασης νέων γεωργών σε αγροτικές ενισχύσεις της ΕΕ

«Το κριτήριο καθορισμού που επιτρέπει την πρόσβαση ενός νέου γεωργού σε ενισχύσεις εκκίνησης επιχείρησης», στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, «συνίσταται στην τυπική ακαθάριστη απόδοση ολόκληρης της γεωργικής εκμετάλλευσης και όχι μόνο του μεριδίου που αυτός κατέχει στην εκμετάλλευση» έκρινε σήμερα το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Διευκρίνισε επίσης ότι το κριτήριο «δεν εισάγει διάκριση εθνική νομοθεσία που προβλέπει διαφορετικούς όρους πρόσβασης στην ενίσχυση εγκατάστασης αναλόγως του αν ο νέος γεωργός εγκαθίσταται μαζί με άλλους νέους γεωργούς ή μαζί με άλλους γεωργούς που δεν εμπίπτουν στην εν λόγω κατηγορία».

Το ΔΕΕ διαπιστώνει επιπλέον ότι «το δίκαιο της Ένωσης δεν επιβάλλει υποχρέωση να είναι ισοδύναμοι οι όροι πρόσβασης στην ενίσχυση εγκατάστασης για νέους γεωργούς που ευρίσκονται σε δύο διαφορετικές καταστάσεις».

Διευκρινίζει συναφώς ότι «είναι εξάλλου σύμφωνο με τον σκοπό της ενίσχυσης για την εγκατάσταση νέων γεωργών το να είναι οι όροι πρόσβασης στην ενίσχυση αυτή ευνοϊκότεροι για νέους γεωργούς οι οποίοι εγκαθίστανται από κοινού απ’ ό,τι για έναν νέο γεωργό που εγκαθίσταται μαζί με γεωργούς που δεν εμπίπτουν στην εν λόγω κατηγορία».

Αναλυτικά με τη σημερινή του απόφαση, το ΔΕΕ διαπιστώνει ότι το δίκαιο της Ένωσης για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης δεν αντιτίθεται σε εθνική νομοθεσία κατά την οποία το κριτήριο για τον καθορισμό του ανώτατου ορίου που επιτρέπει την πρόσβαση ενός νέου γεωργού, ο οποίος εγκαθίσταται ως μη αποκλειστικός υπεύθυνος εκμετάλλευσης, στις ενισχύσεις εκκίνησης επιχείρησης συνίσταται στην ΤΑΑ ολόκληρης της γεωργικής εκμετάλλευσης, και όχι μόνο του μεριδίου που ο νέος γεωργός κατέχει στην εκμετάλλευση.

Κατά το ΔΕΕ, πρέπει να ληφθεί υπόψη η διατύπωση των ερμηνευόμενων διατάξεων, ενδεχομένως με γνώμονα το πλαίσιο στο οποίο αυτές εντάσσονται και τους σκοπούς του ευρωπαϊκού κανονισμού. Το Δικαστήριο επισημαίνει σχετικά ότι οι επίμαχες διατάξεις δεν αποκλείουν τη δυνατότητα των κρατών μελών να λάβουν υπόψη την ΤΑΑ ολόκληρης της εκμετάλλευσης. Κρίνει δε ότι η χρήση της έκφρασης «δυναμικό παραγωγής της γεωργικής εκμετάλλευσης», η οποία αναφέρεται στο αντικειμενικό κριτήριο της «εκμετάλλευσης», επιβεβαιώνει την ερμηνεία αυτή.

Το ΔΕΕ τονίζει εξάλλου ότι η επίμαχη ενίσχυση προορίζεται να ενθαρρύνει την εκκίνηση επιχείρησης από νέους γεωργούς και ότι η στήριξη για σύσταση επιχείρησης θα πρέπει να καλύπτει μόνο την αρχική περίοδο ζωής της επιχείρησης και να μην καταστεί ενίσχυση λειτουργίας. Συνεπώς, η εν λόγω ενίσχυση δεν χορηγείται για να ενθαρρύνει αδιακρίτως την εκκίνηση οποιασδήποτε γεωργικής εκμετάλλευσης αλλά μόνον των εκμεταλλεύσεων εκείνων που πληρούν τις προϋποθέσεις σχετικά με τους υπεύθυνους εκμετάλλευσης, τις δραστηριότητες ή το μέγεθος της εκμετάλλευσης, κατά συνέπεια δε τα κράτη μέλη μπορούν να οριοθετήσουν τη χορήγηση της ενίσχυσης με γνώμονα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εκμεταλλεύσεων τις οποίες αναλαμβάνουν οι νέοι γεωργοί.

Το ΔΕΕ παρατηρεί συναφώς ότι το προβλεπόμενο από την εθνική νομοθεσία κριτήριο επιλεξιμότητας επιδιώκει ακριβώς να ανταποκριθεί στους σκοπούς αυτούς και να αποσοβήσει το ενδεχόμενο χορήγησης της ενίσχυσης στους νέους γεωργούς των οποίων η εκμετάλλευση έχει ΤΑΑ τέτοιου μεγέθους ώστε οι γεωργοί αυτοί στην πραγματικότητα να μη χρειάζονται στήριξη.

Διευκρινίζει περαιτέρω ότι οι ειδικοί όροι τους οποίους εφαρμόζουν τα κράτη μέλη για την πρόσβαση στη στήριξη, στην περίπτωση που νέος γεωργός δεν εγκαθίσταται ως μόνος υπεύθυνος της εκμετάλλευσης, δεν μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση τη δυνατότητα να καθορίζεται το ανώτατο όριο που επιτρέπει την πρόσβαση στην οικεία ενίσχυση όχι ανά δικαιούχο αλλά ανά εκμετάλλευση.