Συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ανακοίνωσαν ΗΠΑ και Ιράν

Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν ανακοίνωσαν τις πρώτες μεταμεσονύχτιες ώρες συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, έπειτα από σχεδόν τέσσερις μήνες πολέμου που κόστισε χιλιάδες ζωές, προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και αύξησε τον κίνδυνο γενικευμένης περιφερειακής σύρραξης στη Μέση Ανατολή.

Πρόκειται για την σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη από την έναρξη της κρίσης και δημιουργεί το πλαίσιο για νέες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, τις αμερικανικές κυρώσεις και το μέλλον της περιφερειακής ασφάλειας.

Παρά τον πανηγυρικό τόνο από πλευράς Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, πρόκειται περισσότερο για μια ενδιάμεση πολιτική συμφωνία, παρά για οριστική ειρηνευτική διευθέτηση. Επί της ουσίας, τα βασικά ζητήματα τα οποία προκάλεσαν τη σύγκρουση παραμένουν ανοιχτά και μεταφέρονται στον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.

Με βάση τις μέχρι στιγμής πληροφορίες από τις δύο πλευρές, η συμφωνία προβλέπει:

- Κατάπαυση του πυρός για περίοδο εξήντα ημερών,

- Άμεσο τερματισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου,

- Άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν,

- Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ,

- Έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης,

- και συζητήσεις για πιθανή άρση ή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων.

Η σχετική συμφωνία θα υπογραφεί στις 19 Ιουνίου στη Γενεύη.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ - η χώρα του οποίου διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη διαμεσολάβηση - ανακοίνωσε πως "οι δύο πλευρές συμφώνησαν στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου".

Η συμφωνία ανοίγει μια περίοδο έντονων διαπραγματεύσεων - διάρκειας δύο μηνών - αναφορικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ως αντάλλαγμα για τους περιορισμούς που θα συμφωνηθούν στις πυρηνικές της δραστηριότητες, η Τεχεράνη ευελπιστεί να αποκτήσει πρόσβαση σε δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων κεφαλαίων στο εξωτερικό και χαλάρωση των κυρώσεων που έχουν πλήξει την οικονομία της.

Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, οι συνομιλίες βρέθηκαν κοντά στην κατάρρευση.

Η ισραηλινή επίθεση επί λιβανικού εδάφους εξόργισε την Τεχεράνη, με τον πρόεδρο της ιρανικής βουλής Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, να απειλεί με αποχώρηση από τις διαπραγματεύσεις. Υποστήριξε πως το πλήγμα κατέδειξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είτε δεν μπορούν, είτε δεν θέλουν να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.

Σύμφωνα με όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ο Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε με τον Βενιαμίν Νετανιάχου, απαιτώντας από τον σύμμαχό του αυτοσυγκράτηση.

Αμερικανικές πληροφορίες αναφέρουν ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αιφνιδιάστηκαν όταν ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε δημόσια πως δεν πρέπει να υπάρξουν άλλες ισραηλινές επιθέσεις, οπουδήποτε στον Λίβανο.

Διπλωματικές πηγές θεωρούν καθοριστική την παρέμβαση Τραμπ, για τη διάσωση της συμφωνίας.

ΧΠ/ΝΠ/ΜΧ