Διεθνής Διαφάνεια- Κύπρος: «Ώρα να ξυπνήσουμε»

Πώς ξεκίνησε το πρόγραμμα «Απαιτώ Διαφάνεια» από την οργάνωση Διεθνής Διαφάνεια- Κύπρος; Δεν υπάρχουν ήδη φορείς στους οποίους καταγγέλλονται θέματα διαφθοράς, όπως η επίτροπος διοίκησης;

Η Διεθνής Διαφάνεια- Κύπρος (ΔΔ-Κ) είναι το κυπριακό τμήμα της οργάνωσης Διεθνής Διαφάνεια. Είναι ανεξάρτητος μη κυβερνητικός, μη πολιτικός και μη κερδοσκοπικός οργανισμός, ο οποίος στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των πολιτών για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Κύπρο μέσα από την προώθηση νομικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων σε εθνικό επίπεδο, τον σχεδιασμό πρακτικών μέτρων και εργαλείων. Το πρόγραμμα «Απαιτώ Διαφάνεια» είναι ουσιαστικά μια υπηρεσία υποδοχής καταγγελιών που αφορούν σε υποθέσεις διαφθοράς. Ως Διεθνής Διαφάνεια-Κύπρος με τη συγχρηματοδότηση του Προγράμματος Πρόληψης και Καταπολέμησης του Εγκλήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής– Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων ξεκινήσαμε την Υπηρεσία «Απαιτώ Διαφάνεια» γιατί πιστεύουμε ότι οι πολίτες δεν θα μείνουν απαθείς μπροστά στη διαφθορά, αν κάποιος τους προσφέρει έναν απλό και αξιόπιστο μηχανισμό για να την καταγγείλουν. Ακόμα, ξεκινήσαμε το πρόγραμμα γιατί θεωρούμε ότι η μάχη κατά της διαφθοράς θα είναι πιο αποτελεσματική αν οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά.
Η υπηρεσία δεν έχει στόχο να υποκαταστήσει άλλους φορείς αλλά να τους ενισχύσει καθώς το πρώτιστο μέλημα της είναι η προστασία του πληροφοριοδότη αλλά και η σύντομη διερεύνηση των υποθέσεων.

Ποια τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τη διαφθορά στην Κύπρο; Πώς συνελέγησαν;

Απαντώντας στο ερώτημα για το μέγεθος της διαφθοράς, οι ερωτηθέντες συμπολίτες μας παραδέχονται ότι υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στην Κύπρο. Σ’ ό,τι αφορά επιμέρους τομείς, οι απαντήσεις των ερωτηθέντων κατέταξαν με την εξής σειρά τους τομείς όπου πιστεύουν ότι υπάρχει διαφθορά: κόμματα, τραπεζικό σύστημα, τοπική αυτοδιοίκηση και, σε εθνικό επίπεδο, μέσα ενημέρωσης, σύστημα Υγείας, σύστημα Παιδείας και Εκκλησία. Περαιτέρω, οι ερωτηθέντες εκτιμούν (με βάση ό,τι προκύπτει από τις απαντήσεις τους) ότι για τη διαφθορά φταίνε οι πολιτικοί (σε μικρότερο βαθμό από το ό,τι τα πολιτικά κόμματα) και ότι η διαφθορά έχει αυξηθεί λόγω της οικονομικής κρίσης. Επίσης, οι περισσότεροι πιστεύουν ότι για να μπορέσει κάποιος στην Κύπρο να επιτύχει επιχειρηματικά πρέπει να έχει πολιτικές διασυνδέσεις και τέλος ότι η ευνοιοκρατία και η διαφθορά εμποδίζουν τον επιχειρηματικό ανταγωνισμό.
Την ίδια στιγμή οι μισοί από εμάς παραδεχόμαστε πως σαν πολίτες έχουμε άμεση ευθύνη για τη διαφθορά. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ 25/8 και 25/9 2014 και σε αυτή συμμετείχαν 425 άτομα.

Έχει παρατηρηθεί βελτίωση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια όσον αφορά την Κύπρο;

Ο δείκτης της Διεθνούς Διαφάνειας το 2013 (CPI 2013) βαθμολογεί την Κύπρο με 63 βαθμούς και την κατατάσσει στην 31η θέση μεταξύ των 177 χωρών που περιλαμβάνονται στην έρευνα. Το 2012 η Κύπρος βρισκόταν στην 29η θέση ενώ το 2011, 2010 και 2009 στις θέσεις 30, 28 και 27 αντίστοιχα. Τα δεδομένα καταδεικνύουν πως η θέση μας χειροτερεύει κάθε χρόνο.
Σε σχέση με τις υπόλοιπες 31 ευρωπαϊκές χώρες που περιλαμβάνονται στην έρευνα η Κύπρος βρίσκεται στην 16η θέση ενώ η Ελλάδα στην 31η θέση. Ως κύριοι λόγοι της υποβάθμισης της Κύπρου έχουν τεθεί (α) η διαπλοκή των πολιτικών κομμάτων με το επιχειρηματικό περιβάλλον, (β) η απουσία κανονισμών και η απουσία βούλησης θέσπισης ουσιαστικών κανονισμών για πρόληψη και εξιχνίαση περιστατικών διαφθοράς όπως και επιβολή ποινών σε σχέση με τη διαφθορά και (γ) η οικονομική κρίση η οποία ευνοεί την περαιτέρω αύξηση της διαφθοράς.

Πώς κρίνεται η κατάσταση στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη ΕΕ;

Η Ελλάδα έχει καταφέρει το τελευταίο έτος να ανέβει στην 80η θέση από την 94η που ήταν πέρσι, σημειώνοντας θεαματική πρόοδο στα θέματα αντίληψης της διαφθοράς. Τις καλύτερες πρώτες θέσεις στην Ευρώπη κατέχουν η Δανία, Φινλανδία, Σουηδία και Νορβηγία.

Ανάμεσα στους στόχους σας συγκαταλέγονται η ενδυνάμωση της κοινωνίας και η βελτίωση της ποιότητας της δημόσιας και ιδιωτικής διακυβέρνησης. Πώς θα επιτευχθεί αυτό έμπρακτα;

Οι άξονες στους οποίους περιστρέφονται γενικά οι δράσεις της οργάνωσης Διεθνής Διαφάνεια-Κύπρος είναι:
•    Πολιτεία- Κυβέρνηση
•    Κοινωνία- Πολίτες
•    Επιχειρήσεις- Οικονομία

Στόχος των δράσεων είναι να προσφέρουν ένα ουσιαστικό και πρακτικό τρόπο ενημέρωσης, πρόληψης, αντιμετώπισης και καταστολής της διαφθοράς στην Κύπρο. Οι δράσεις μας έχουν σχεδιαστεί για να αλληλοσυμπληρώνουν η μία την άλλη έτσι ώστε να υπάρχει συνάφεια και αλληλεπίδραση στην εφαρμογή τους.
Το 2015 η οργάνωση θα ανακοινώσει σειρά δράσεων και προγραμμάτων τα οποία περιστρέφονται γύρω από τους τρεις άξονες. Ήδη ξεκίνησε το «Φόρουμ Επιχειρηματικής Ακεραιότητας». Το πρόγραμμα αποτελεί εφαλτήριο εναρμόνισης και λειτουργίας των κυπριακών επιχειρήσεων με βάση τις αρχές ακεραιότητας και τις αρχές ενάντια της διαφθοράς.

Πώς σκοπεύετε να ενδυναμώσετε τους πολίτες ώστε να συμμετέχουν ενεργά για την αντιμετώπιση της διαφθοράς;

Το κεντρικό μήνυμα της καμπάνιας το «Ώρα να ξυπνήσουμε!» απαιτεί από όλους εμάς εγρήγορση, καλεί σε ξύπνημα συνειδήσεων, καλεί σε δράση. Όταν φαινόμενα διαφθοράς υποπίπτουν στην αντίληψή μας είναι υποχρέωση όλων μας να τα αναφέρουμε γιατί μόνον έτσι βοηθάμε στην ουσιαστική αντιμετώπισή τους. Μόνο η κοινή δική μας δράση, μπορεί να βοηθήσει στον αγώνα για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Γιατί είναι στο χέρι μας να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο της, πριν κάποιος άλλος γίνει το επόμενο θύμα της. Η εκστρατεία «Ώρα να ξυπνήσουμε!» είναι ένα άμεσο κάλεσμα προς κάθε πολίτη να αναλάβει δυναμική δράση επικοινωνώντας με την υπήρεσία «Απαιτώ Διαφάνεια» και να καταγγείλει τυχόν περιστατικά διαφθοράς. Μόνο έτσι θα μας δοθεί η δυνατότητα να  βοηθήσουμε και μαζί με τους πολίτες να οδηγήσουμε την κοινωνία σε ουσιαστικές αλλαγές.
Όλες οι λεπτομέρειες της υπηρεσίας και των δράσεων μας βρίσκονται στην ιστοσελίδα μας.