Δίκαιο της Θάλασσας και Ανακατανομές Ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο

Μια απειλή η οποία εσχάτως φαίνεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη, αφού τουρκικά πλοία έχουν εισβάλει στην Κυπριακή ΑΟΖ και δια της ασκησης της τακτικής του εκφοβισμού και της καταναγκαστικής διπλωματίας επιχειρουν να εξαναγκάσουν την Κυπριακή Δημοκρατία και τις εταιρείες που έχουν συνομολογήσει συμφωνίες με αυτή να τερματίσουν τις έρευνες στην Κυπριακή ΑΟΖ.
Με άλλα λόγια, η Άγκυρα επιχειρεί να εξαναγκάσει την Λευκωσία να την αποδεκτεί ως συμμέτοχο στην όλη διαδικασία όπως και επίσης να συναινέσει σε μια διαδικασία διαμοιρασμού των ενεργειακών πόρων στη λογική του 50/50. Η διπλωματική προσέγγιση της Αθήνας και της Λευκωσίας με το Κάιρο και το Τελ Αβίβ ενισχύουν σημαντικά της αποτρεπτικές δυνατότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας αφού στέλνουν το ανάλογο μήνυμα στην Τουρκία, ότι δηλαδή δεν μπορεί να συνεχίσει ανενόχλητη της προκλήσεις και δυνητικά μπορεί να αντιμετωπίσει ανάλογο κόστος.

Η προσπάθεια της Ελλάδας να κηρύξει ΑΟΖ με την Αίγυπτο και ακολούθως με την Λευκωσία είναι μια πολύ σημαντική παράμετρος στην όλη διαδικασία. Ως γνωστόν, η Ελλάδα δεν έχει μέχρι σήμερα κηρύξει ΑΟΖ λόγω των αντιδράσεων της Τουρκίας, η οποία δεν είναι σύμβαλλόμενη στη σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (Μοντέγκο Μπαίυ) του 1982 και δεν αναγνωρίζει το διεθνώς κατοχυρωμένο δικαιωμα των νησιών να έχουν υφαλοκρηπίδα και συνεπώς Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Η προσφιλής τακτική της Τουρκίας στο Αιγαίο όσον αφορά την υφαλοκρηπίδα, την αιγιαλίτιδα ζώνη, αλλά και την ΑΟΖ είναι η προσπάθεια πολιτικοποίησης μιας καθόλα νομικής διαφοράς. Συνεπώς αρνείται την μέθοδο του διαδικαστικού διακανονισμού της διαφοράς.

Η Άγκυρα προβάλλει γεωλογικού τύπου επιχειρήματα υποστηρίζοντας ότι τα ελληνικά νησιά συνιστούν ειδικές περιστάσεις (εξάρσεις του βυθού) και επειδή είναι πιο κοντά στα τουρκικά παράλια δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Επίσης θεωρεί από το 1995 ως Casus Belli την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Τουρκία ακολουθεί πολιτική δυο μέτρων και δυο σταθμών στο όλο ζήτημα, αφου το 1973 συμφώνησε με την πρωην Σοβιετική Ενωση την οριοθέτηση της αιγιαλίτιδας ζώνης των δυο χωρών στη Μαύρη Θάλασσα στα 12 ναυτικά μίλια. Επίσης όσον αφορά το θέμα της ΑΟΖ που μας ενδιαφέρει περισσότερο η Άγκυρα παρά το γεγονός ότι δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συμβαση του 1982, το 1986 κήρυξε ΑΟΖ στη Μαύρη Θάλασσα αρχικα με την ΕΣΣΔ και στη συνέχεια με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Το Καστελόριζο αποτελεί με βάση της αρχή της μέσης γραμμής-ίσης αποστασης το σημείο επαφής της κυπριακής με την ελληνική ΑΟΖ. Με την σύμπραξη της νέας κυβέρνησης στην Αίγυπτου που είναι πολύ πιο φιλική στα ελληνικά συμφέροντα, απ΄ότι ήταν η προηγούμενη κυβέρνηση του έκπτωτου Ισλαμιστή ηγέτη Μοχάμεντ Μορσι, ανοίγει ο δρόμος για την οριοθέτηση της ελληνικής με την αιγυπτιακή ΑΟΖ. Δοθέντος ότι το Κάιρο θα αναγνωρίσει το Καστελόριζο ως το σημειον όπου θα τέμνονται οι ΑΟΖ Κύπρου- Ελλάδας- Αιγύπτου, αυτόματα οι τρεις χώρες κερδίζουν ένα τακτικό πλεονέκτημα έναντι της Άγκυρας, της οποίας η ΑΟΖ περιορίζεται σημαντικά μετά από αυτη την εξέλιξη. Ποια θα είναι η αντίδραση της, σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ουδείς γνωρίζει. Όμως το σίγουρο είναι ότι οι ενέργειες της Αθήνας, της Λευκωσίας και του Καΐρου γίνονται στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας, ενώ της Τουρκίας όχι.