Το ΡΙΚ σε τροχιά εκσυγχρονισμού

Το ΡΙΚ όμως ενώ θα πρέπει να προχωρήσει μπροστά, έχει να αντιμετωπίσει σειρά παθογενειών, προκλήσεων και προβλημάτων που συσσωρεύτηκαν στο Ίδρυμα για δεκαετίες όπως: 1) το ταμείο συντάξεως, 2) η ανάγκη για εξορθολογισμό του μισθολογίου και η αναλογία μονίμων υπαλλήλων και Συνεργατών Αορίστου Χρόνου (ΣΑΧ), 3) την ορθολογική διαχείριση της κρατική χορηγίας, 4) το οργανόγραμμα.

Ταμείο Συντάξεως

Το Ταμείο Συντάξεως αφορά μόνο τους μόνιμους υπαλλήλους του Ιδρύματος και έχει αναλογιστικό έλλειμμα 105 εκ. δηλαδή αποτελεί μακροχρόνια υποχρέωση του κράτους προς τους συνταξιούχους του ΡΙΚ. Από το 2016 η πολιτεία θα πρέπει να καταβάλλει το σύνολο του αναγκαίου για την πληρωμή ετήσιων συντάξεων ποσού στο ΡΙΚ και αυτό με την σειρά του, στους συνταξιούχους σε μορφή συντάξεων. Το ποσό αυτό θα υπερβαίνει τα 8 εκ. ετησίως. Δηλαδή το κράτος που ήδη θα καταβάλει 3,8 εκ. για το 2015, θα πρέπει να επωμιστεί άλλα 4,2 εκ. επιπλέον του ποσού αυτού για το 2016. Την περίοδο 2010 - 2013 το κράτος κατέθεσε 23 εκ. λιγότερα από ότι θα έπρεπε στο Ταμείο Συντάξεων. Το 2014 το κόστος για συντάξεις ανήλθε στα 9,1 εκ. και το 2015 το ποσό που θα πρέπει να καταβληθεί για κάλυψη των συντάξεων των 402 συνταξιούχων του Ιδρύματος θα υπερβαίνει το κόστος μισθοδοσίας των 270 ΣΑΧ.

Εξορθολογισμός μισθολογίου

Στο ΡΙΚ σήμερα εργάζονται 90 μόνιμοι υπάλληλοι με καθεστώς εργασίας δημοσίου δικαίου και 270 συνεργάτες αορίστου χρόνου με καθεστώς απασχόλησης ιδιωτικού δικαίου. Προσωπικό δύο ταχυτήτων την ίδια ώρα που το οργανόγραμμα του ιδρύματος είναι υποστελεχωμένο αφού για την συμπλήρωση του, απαιτούνται 183 θέσεις μονίμων. Οι 90 μόνιμοι υπάλληλοι αμείβονται με μέσο όρο μισθού 51,4 χιλιάδες ευρώ ετησίως ενώ οι 270 ΣΑΧ με μέσο όρο 31,3 χιλιάδες ευρώ. Επιβάλλεται λοιπόν η εκπόνηση ενός σχεδίου εθελούσιας αφυπηρέτησης για τους μόνιμους υπαλλήλους, πλήρωση των κενών θέσεων του νέου οργανογράμματος σε κατώτερες όμως μισθολογικές κλίμακες και η σταδιακή μείωση του αριθμού των ΣΑΧ, κάποιοι από τους οποίους θα καταλάβουν θέσεις μόνιμου προσωπικού.

Ορθολογική διαχείριση του προϋπολογισμού

Πέραν από το κεφάλαιο προσωπικό, εξοικονομήσεις μπορούν να επιτευχθούν και από άλλα κονδύλια του προϋπολογισμού. Είναι λάθος η συζήτηση που αφορά τις εξοικονομήσεις να περιορίζεται μόνο σε ότι αφορά το προσωπικό. Το 2014 πέραν των 360 χιλ. εξοικονόμησης από το κεφάλαιο ΣΑΧ, εξοικονόμηση πετύχαμε όμως και σε άλλα κεφάλαια όπως π.χ. 200 χιλ. για ηλεκτρική ενέργεια. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και η αναδόμηση του σχεδίου ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ευελπιστούμε ότι θα επιφέρει σημαντικές επιπλέον εξοικονομήσεις στο Ίδρυμα.

Εκσυγχρονισμός οργανογράμματος 

Το οργανόγραμμα αποτελεί την ραχοκοκαλιά του κάθε οργανισμού. Για τον λόγο αυτό επιβάλλεται η δημιουργία, όχι νέου οργανογράμματος, αλλά η βελτίωση και ο εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου το οποίο είναι δομημένο με καλά χαρακτηριστικά. Επιβάλλεται για παράδειγμα η δημιουργία Νομικού Τμήματος λόγω των αυξημένων αναγκών σε νομικές συμβουλές καθώς επίσης και η δημιουργία Τμήματος Πληροφορικής (ΙΤ) και Τμήματος Έρευνας και Ανάπτυξης για τις νέες ανάγκες που προκύπτουν με την εξέλιξη των νέων τεχνολογιών, αλλά και των δυνατοτήτων αξιοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων και κονδυλίων καθώς επίσης και η αναδόμηση του εμπορικού τμήματος. Επιβάλλεται επίσης η πλήρωση των θέσεων διευθυντικών στελεχών όλων των βαθμίδων αφού το Ίδρυμα για αρκετό καιρό λειτουργεί με αναπληρωτές, στοιχείο αντιπαραγωγικό για ένα μεγάλο οργανισμό.

Συχνά γίνεται λόγος για το ύψος και τον τρόπο ενίσχυσης του κράτους προς το ΡΙΚ. Στις πλείστες ευρωπαϊκές χώρες η ενίσχυση αυτή γίνεται μέσω μιας μορφής ανταποδοτικού τέλους το οποίο φθάνει το 62% (TV License, χρέωση σε λογαριασμό ρεύματος, ταχυδρομείου, ξεχωριστό λογαριασμό κλπ.). Στις υπόλοιπες γίνεται με άμεση κρατική χορηγία. Το υπόλοιπο ποσοστό εσόδων καλύπτεται από τα έσοδα διαφήμισης (10,5%) και κρατική χορηγία (13,5%) αλλά και από άλλα έσοδα. Στην Κύπρο τα έσοδα του ΡΙΚ καλύπτονται κατά 87% από την κρατική χορηγία, και κατά 9% περίπου από διαφήμιση. Ανεξαρτήτως του τρόπου χρηματοδότησης των δημόσιων ραδιοτηλεοράσεων, η κρατική χορηγία άμεση ή έμμεση αποτελεί την κύρια πηγή χρηματοδότησης τους.

Η χορηγία αυτή ως προς το ΑΕΠ για το ΡΙΚ ήταν το 2010, 0,25%, ενώ το 2013 0,16%. Με βάση τα στοιχεία της EBU, ο μέσος όρος της χορηγίας που λαμβάνουν τα κράτη μέλη της είναι 0,20% του ΑΕΠ. Η κρατική χορηγία το 2010 για το ΡΙΚ ανήλθε στα 43,04 εκ. ενώ το 2014 θα ανέλθει στα 25,5 εκ., μια σημαντική μείωση που ακουμπά το 43%. Τα συνολικά έσοδα των δημοσίων μέσων ενημέρωσης των μελών της EBU για το έτος 2012 είναι 33,8 δις.

Η σημαντική μείωση της κρατικής χορηγίας του ΡΙΚ, δεν επιτρέπει την τεχνολογική αναβάθμιση των υφιστάμενων μέσων και υποδομών του. Γεγονός ανασταλτικό για την μετέπειτα πορεία του Ιδρύματος. 

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το ΡΙΚ κατέχει ένα σημαντικό ποσοστό τηλεθέασης για τα κανάλια ΡΙΚ1 και ΡΙΚ2 που μαζί ανέρχεται στο 17,5%. Στο ποσοστό αυτό δεν υπολογίζεται η τηλεθέαση του ΡΙΚ SAT, του δορυφορικού καναλιού που μετά το κλείσιμο της δορυφορικής τηλεόρασης της ΝΕΤ αποτελεί την μόνη γέφυρα με την πατρίδα. Τα δελτία ειδήσεων του ΡΙΚ κατατάσσονται πρώτα στις μετρήσεις. Το Τρίτο Πρόγραμμα του ραδιοφώνου του ΡΙΚ αποτελεί την αιχμή του δόρατος και διαμορφώνει την ημερήσια δημοσιογραφική ατζέντα του τόπου αφού βρίσκεται ψηλά στην αξιοπιστία του κοινού.

Ο ρόλος του ΡΙΚ είναι σημαντικός, αν όχι καθοριστικός, σε μια δημοκρατική, ευνομούμενη κοινωνία μέσα από ένα διττό σύστημα όπου δημόσια και ιδιωτική ραδιοτηλεόραση θα αλληλοσυμπληρώνουν το ραδιοτηλεοπτικό τοπίο στη χώρα. Μοντέλο που εφαρμόζεται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Ενός ΡΙΚ νοικοκυρεμένου, τεχνολογικά αναβαθμισμένου, ευέλικτου και δημοκρατικού. Που να ανταποκρίνεται ποιοτικά στις ανάγκες της κοινωνίας μας και να αποτελεί γέφυρα επικοινωνίας με τους ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους συμπολίτες μας της διασποράς.