Η ιστορία δύο ποσοστών και η έκθεση της Oxfam

Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι ότι τα ίδια κόμματα (τα περισσότερα εν πάσει περιπτώσει) που κόπτονται για τη μεσαία τάξη είναι αυτά που εδώ και δεκαετίες συμβάλλουν στον σταδιακό αφανισμό της. Η φτωχοποίηση των πληθυσμών της νότιας Ευρώπης είναι σίγουρα η εικόνα που θα διηγείται ο ιστορικός του μέλλοντος θέλοντας να περιγράψει συνοπτικά τα χρόνια που ζούμε.

Το παζλ της νέας τάξης πραγμάτων που έχει δημιουργηθεί από τις αρχές του 21ου αιώνα συμπληρώνει η αποκαλυπτική έκθεση της βρετανικής ανθρωπιστικής οργάνωσης Oxfam ενόψει του φετινού Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός: ως του χρόνου το 1% των πλουσιότερων κατοίκων του πλανήτη θα έχει συνολική περιουσία μεγαλύτερη από τη συνολική περιουσία του υπόλοιπου 99%!

Μακριά από απόλυτες δαιμονοποιήσεις του κέρδους, πρέπει κανείς να θέσει το ερώτημα πόσοι από αυτούς που ανήκουν στο 1% έχουν κάνει τα λεφτά τους πράγματι με τρόπο που να δικαιολογεί τη διεύρυνση του χάσματος από τους υπόλοιπους, αν θα μπορούσε ποτέ μια τέτοια επικίνδυνη απόσταση να δικαιολογηθεί.

Οι μεγάλες περιουσίες, συχνά κληροδοτήματα, συνήθως γίνονται πιο μεγάλες μέσω δομών που εξασφαλίζουν τις απαιτούμενες συνθήκες. Μη προοδευτικά φορολογικά συστήματα, ευκαιρίες απόκρυψης του πλούτου μέσα από περίπλοκες λογιστικές πρακτικές υπό την ανοχή των κυβερνήσεων, οι σχέσεις εξάρτησης αυτών των κυβερνήσεων από το χρήμα, οι συχνές τεχνηέντως δημιουργημένες φούσκες που αποκλειστικό σκοπό έχουν την παρθενογένεση χρήματος από αυτούς που έχουν τα μέσα, αποτελούν δυστυχώς την πλειοψηφία των περιπτώσεων εντός του 1%. Οι ισχύουσες δομές σε έναν ακραίο καπιταλισμό εμποδίζουν την αναδιανομή του πλούτου. Το χρήμα πάει στο χρήμα λέει ο θυμόσοφος λαός.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το χάσμα στη διανομή του πλούτου μόνο περισσότερα προβλήματα δημιουργεί, από όποια οπτική και αν το βλέπει κανείς. Η οικονομική ανισότητα φέρνει κοινωνική ανισότητα, επομένως πολίτες που δεν έχουν να χάσουν τίποτα επιχειρώντας με κάθε μέσο την ανατροπή του στάτους κβο. Ίσως όμως ακόμα πιο υπονομευτικό για τα σύγχρονα οικονομικά οικοδομήματα να είναι το γεγονός ότι μειωμένα εισοδήματα για το 99% σημαίνει μειωμένη ζήτηση, μειωμένη κατανάλωση.

Σε κάθε περίπτωση το γεγονός ότι το θέμα της διευρυνόμενης οικονομικής-κοινωνικής ανισότητας επανέρχεται στη δημοσιότητα από μια φιλανθρωπική οργάνωση μία φορά τον χρόνο λέει ότι όλοι έχουμε ευθύνη, αποχαυνωμένοι και βολεμένοι στο μη χείρον βέλτιστο. Πολύ περισσότερο τα κόμματα που θυμούνται το πρόβλημα πριν από κάθε εκλογές.