Η εποχή των συμβιβασμών ΕΕ- Ελλάδας

Οι επισκέψεις των προέδρων της Ευρωβουλής Μάρτιν Σούλτς και κυρίως του Γιούρογκρουπ Γιερούν Ντέισελμπλουμ στην Αθήνα σηματοδοτούν την βούληση των κοινοτικών παραγόντων να βολιδοσκοπήσουν τις προθέσεις των νέων ελληνικών αρχών. Πρόκειται για μια «χειρονομία καλής θέλησης» των Βρυξελλών που θέλουν να δώσουν την ευκαιρία στην Ελλάδα να αποδείξει ότι θα εργαστεί για την ανοικοδόμηση της χώρας. Τα αγκάθια είναι πολλά και δυσεπίλυτα, ωστόσο η ΕΕ και η Ευρωζώνη λειτουργούν με τη λογική των συμβιβασμών και των αμοιβαίων υποχωρήσεων.

Ζητούμενο λοιπόν στην νέα εποχή των σχέσεων ΕΕ και Ελλάδας, που άρχισε με την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, είναι και οι δύο πλευρές να βάλουν «νερό στο κρασί τους», ώστε να υπάρξει άρση του αδιεξόδου.

Στις Βρυξέλλες δεν επιθυμούν τη ρήξη με την Ελλάδα και δηλώνουν ότι θα καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για την αποφυγή εντάσεων από τις οποίες πρωτίστως η Αθήνα έχει να χάσει. Παράλληλα, οι νέες ελληνικές αρχές καλούνται να διαψεύσουν τον κανόνα που θέλει όταν ριζοσπαστικά κόμματα φτάνουν στην εξουσία είτε να συντρίβονται από την πραγματικότητα είτε να προσαρμόζονται γρήγορα στα περιθώρια της λογικής άσκησης της εξουσίας.

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, που έχει προκαλέσει το θαυμασμό μεγάλης μερίδας της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης αλλά και της πολιτικής τάξης, συνδέεται και με την αμφισβήτηση του «Δεν υπάρχει εναλλακτική», η οποία φαίνεται να κυριαρχεί εδώ και 20 ή 30 χρόνια στην ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, είτε αυτή καθοδηγούταν από δεξιά ή σοσιαλδημοκρατικά κόμματα.

Η ιστορία, αλλά κυρίως η αναγωγή στη λογική, αρκούν για να αποδειχθεί ότι στην ανθρώπινη ιστορία υπάρχει πάντα εναλλακτική λύση. Η αναζήτηση αυτής της εναλλακτικής είναι ζωτικής σημασίας, ακόμη και αν δεν είναι υποχρεωτικά καλύτερη. Υπάρχει, όμως, όντως στην Ευρώπη μια διάχυτη αίσθηση ότι τα παλιά σχήματα δεν ανταποκρίνονται πλέον τελείως ή και καθόλου στις προκλήσεις της οικονομίας και της διαχείρισης των κοινωνικών θεμάτων.

Με τις έως τώρα τοποθετήσεις της, η ευρωπαϊκή ηγεσία έδειξε ότι έλαβε υπόψη το ηχηρό μήνυμα κατά της λιτότητας που προήλθε από την Ελλάδα, αλλά διεφάνη παράλληλα ότι οι διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό της σχέσης της επόμενης μέρας δεν θα είναι εύκολες.

Η Ευρωζώνη κατέστησε σαφές ότι πριν εξεταστεί η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους θα πρέπει να ακολουθηθεί μια συγκεκριμένη διαδικασία. Ο επικεφαλής της ευρωζώνης Γιερούν Ντέισελμπλουμ και ο επίτροπος οικονομίας Πιέρ Μοσκοβισί διευκρίνισαν ότι προέχει η χορήγηση παράτασης του ισχύοντος προγράμματος μετά από αίτημα της κυβέρνησης, στη συνέχεια ολοκλήρωση της αξιολόγησης και διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους και τέλος η διαμόρφωση της σχέσης της επόμενης μέρας.

Η «πρώτη» του Αλέξη Τσίπρα στις 12-13 Φεβρουαρίου σε Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ θα είναι καθοριστική για την πορεία των σχέσεων Αθήνας-Βρυξελλών.