Ο ρόλος των ΜΜΕ στο νέο πόλεμο κατά της τρομοκρατίας

Τα στοχευμένα κτυπήματα του Σαββάτου 14 Νοεμβρίου 2015, με στόχο το μάξιμουμ της απώλειας σε ανθρώπινες ζωές και τη δημιουργία εντυπώσεων και μόνιμης αίσθησης φόβου στον πληθυσμό, αποτελούν τη συνέχεια του πρώτου κτυπήματος. Αυτού στα γραφεία της σατυρικής εφημερίδας Σαρλί Επτό και σίγουρα δεν θα είναι τα τελευταία ούτε στο Παρίσι ούτε σε άλλη Ευρωπαϊκή πόλη, στόχο του Ισλαμικού Κράτους. Όλα λοιπόν συνηγορούν στο ότι διερχόμαστε μια περίοδο βαθιάς κρίσης, λόγω ενός προβλήματος, που δεν προβλέπεται να λυθεί σύντομα αλλά ούτε και εύκολα.

Για τη Γαλλία το πρόβλημα είναι διττό. Είναι εσωτερικό, αλλά συνάμα και εξωτερικό. Εξωτερικό γιατί η χώρα δέχεται εκ των έξω την τρομοκρατική απειλή, αλλά και εκ των έσω γιατί στη χώρα, διαβιεί μια μεγάλη μουσουλμανική κοινότητα που βιώνει τον εσωτερικό αποκλεισμό στις υποβαθμισμένες συνοικίες του Παρισιού. Μιας κοινότητας, μεγάλη μερίδα της οποίας βρίσκει καταφύγιο στη θρησκεία η οποία της προσφέρει ιδεολογία. Οι εσωτερικές αντιθέσεις στη Γαλλία υπήρχαν και πριν τον Συριακό πόλεμο και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά το τέλος του. Άρα προκύπτει αμεσότατα το ερώτημα πως οι κοινωνικές αυτές διαφορές αμβλύνονται εντός της ίδιας της χώρας. Χωρίς να πρέπει να θεωρεί κανείς ότι οι κοινωνικές αυτές ανισότητες είναι η μήτρα του προβλήματος, αλλά είναι σαφώς κομμάτι του.

Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας και του Ισλαμικού Κράτους, όπως και ο πόλεμος στη Συρία  με την εμπλοκή και της Τουρκίας με το τριπλό παιχνίδι της απέναντι στη Δύση, το Ισραήλ και τους Κούρδους, αναπτύσσει νέα χαρακτηριστικά. Εδώ και λίγα χρόνια η νέα αυτή μορφή πολέμου δεν έχει διακριτές γραμμές αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων. Κάτι που ίσχυε στους συμβατικούς πολέμους. Ο χώρος των επιχειρήσεων είναι σε μεγάλο βαθμό απροσδιόριστος και ασαφής. Κάτι που σχετίζεται άμεσα με τους στόχους και τις προτεραιότητες του κάθε εμπόλεμου μέρους.

Στη νέα αυτή μορφή πολέμου, στόχος γίνονται και τα ίδια τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αλλά και οι λειτουργοί τους. Καθώς επίσης μια μερίδα από αυτά, χρησιμοποιούνται και ως εργαλείο προπαγάνδας μεταξύ των εμπόλεμων. Αυτή τη φορά όμως όχι κατά αποκλειστικότητα και μονομερώς, από τη μία πλευρά, αυτή των Αμερικανών. Κάτι που παρατηρήθηκε έντονα στον Πόλεμο του Κόλπου με το CNN να επικοινωνεί στην ολότητα του τον πληροφοριακό πόλεμο των ΗΠΑ. Τα Νέα Μέσα (New Media) με εργαλείο το διαδίκτυο, έχουν αλλάξει εντελώς το μιντιακό τοπίο σε περίοδο πολέμου, αλλά και κρίσεων. Έχουν πολλαπλασιάσει τις επικοινωνιακές δυνατότητες όλων των αντιμαχομένων μερών αίροντας την επικοινωνιακή μονομέρεια του ισχυρού, που ίσχυε κατά το παρελθόν.

Το Ισλαμικό Κράτος μέσα από τη χρήση των νέων αυτών ΜΜΕ και  ιδιαίτερα των ιστοσελίδων που  ελέγχει, εύκολα προσβάσιμων σε όλους, έχει καταγάγει μια μεγάλη επικοινωνιακή νίκη. Τα υψηλής ποιότητας φιλμάκια που το προμοτάρουν, αλλά και οι σκηνές βίας που το ίδιο επεδίωξε να γίνουν γνωστές στον έξω κόσμο με τους αποκεφαλισμούς των «απίστων», φαίνεται ότι έχουν πετύχει τον στόχο τους που είναι διττός και αφορά τον εκφοβισμό των αντιπάλων εντός ή εκτός της Συρίας, αλλά και την προσέλκυση νέων μαχητών από ολόκληρο τον κόσμο. Τακτική που ακολούθησε πρώτος κατά την αρχαιότητα ο Τζέγκις Χάν όταν έστελνε στρατιώτες του που υποδύονταν τους εκδιωχθέντες από τις περιοχές τους χωρικούς,  για να «διηγηθούν» της βαρβαρότητες του στρατού του, ως μέσο εκφοβισμού και πανικού για αυτό, που θα πάθουν όσοι συλληφθούν.

Το ερώτημα που θα πρέπει ευκρινώς να απαντηθεί, είναι ποιος θα πρέπει να είναι ο ρόλος των ΜΜΕ  στον νέο αυτό αντισυμβατικό πόλεμο. Ποιος θα πρέπει να είναι ο ρόλος της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης; Σίγουρα θα πρέπει τα ΜΜΕ να ανταποκριθούν στην κύρια αποστολή τους που είναι η έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση του κοινού. Να μην βιώσουμε ξανά, φαινόμενα κορμορανισμού, όπως αυτά στον πόλεμο του Κόλπου. Από την άλλη, θα πρέπει ο πόλεμος αυτός να επικοινωνηθεί με τρόπο που να συγκρατήσει τον ακραίο, φανατικό πολιτικό λόγο που βάση έχει το ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία. Για τον λόγο αυτό, τα εξουσιαστικά στην εποχή μας μέσα, διεθνή αλλά και τοπικά, έχουν καθοριστικό ρόλο, αλλά και ψηλό δείκτη ευθύνης έναντι της κοινωνίας. Μιας κοινωνίας η οποία θα πρέπει να επιδείξει ωριμότητα τις δύσκολες αυτές ώρες της κρίσης.

Αντιπροέδρου Δ.Σ. ΡΙΚ