Οι λεπτές ισορροπίες Ελλάδας-ΕΕ

Η διαχείριση από την ελληνική κυβέρνηση της σύγκρουσης με τους εταίρους, που προκάλεσε όχι μόνο την απομόνωση, η οποία ήταν αναμενόμενη λόγω του καταλυτικού ρόλου της Γερμανίας εντός της ευρωζώνης, αλλά το περιεχόμενο της θέσης των «18» και ο τελεσιγραφικός τρόπος παρουσίασής της από τον Γερούν Ντάισελμπλουμ, είναι πολύ δύσκολη υπόθεση. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο χρόνος πιέζει και η περαιτέρω καθυστέρηση δεν λειτουργεί θετικά για την Ελλάδα.

Η υποβολή αιτήματος παράτασης από την Αθήνα, στην ουσία στερεί από τις ελληνικές αρχές τη δυνατότητα να τηρήσουν τις περισσότερες από τις εξαγγελίες που είχαν κάνει, γιατί με την επιστολή θα δεσμεύονται στους στόχους και την ολοκλήρωση του υφιστάμενου προγράμματος, ενώ δεν θα μπορούν να προβούν σε καμία μονομερή ενέργεια. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η όποια ευελιξία θα πρέπει να αναζητηθεί εντός του Μνημονίου και οι αλλαγές να είναι συμφωνημένες από τις δύο πλευρές.

Το μόνο που μπορεί να διεκδικήσει η Αθήνα, που είναι πολύ σημαντικό, αφορά στη μείωση του ποσού των πρωτογενών πλεονασμάτων, τα οποία σύμφωνα με το μνημόνιο ανέρχονται σε 3% του ΑΕΠ φέτος και 4,5% του ΑΕΠ το 2016 και το 2017. Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι οι εταίροι και κυρίως το Βερολίνο θα δεχθούν σ’ αυτή τη φάση να κάνουν υποχώρηση στο σημαντικό αυτό θέμα. Στις Βρυξέλλες τονίζουν ότι σε έναν ενδεχόμενο συμβιβασμό με την Αθήνα θα πρέπει να συμπεριληφθούν βελτιωμένες ρυθμίσεις προς όφελος της Ελλάδας σε ότι αφορά τα πρωτογενή πλεονάσματα με αναθεώρηση προς τα κάτω των στόχων που έχουν τεθεί.

Το αρνητικό στοιχείο για την ελληνική κυβέρνηση είναι ότι ο χρόνος εκπνέει. Η τελευταία ημερομηνία για σύγκλιση έκτακτης συνεδρίασης του Εurogroup είναι η 20η Φεβρουαρίου, δηλαδή η λήψη απόφασης την Παρασκευή. Αν δεν υπάρξει αίσιο τέλος, από την 1η Μαρτίου η Ελλάδα θα βρίσκεται εκτός προγράμματος, που σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή η ΕΚΤ θα μπορεί να διακόψει τη παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες μέσω του μηχανισμού έκτακτης αρωγής (ELA). Xωρίς πρόγραμμα θα σταματήσει την εκταμίευση πόρων στην Ελλάδα και το ΔΝΤ.

Πάντως, οι κόκκινες γραμμές του Eurogroup είναι ξεκάθαρες και έχουν εκφραστεί αναλυτικά από τον πρόεδρό του Γ. Ντάισελμπλουμ:
Πρώτον, οι εταίροι είναι ανοιχτοί στο να συζητήσουν αντικατάσταση μέτρων, αλλά όχι μονομερείς ενέργειες.
Δεύτερον, δεν μπορούν να καταργηθούν ήδη εφαρμοσμένα μέτρα χωρίς τη συμφωνία των τριών θεσμών (ΕΚΤ, ΔΝΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή) παρά μόνο αν προταθούν άλλα ισοδύναμα μέτρα.
Τρίτον, η Ελλάδα πρέπει να τηρήσει τις δανειακές της υποχρεώσεις.
Τέταρτον, να διασφαλιστεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας.