Άνθρωποι ενωμένοι σε μια πατρίδα μοιρασμένη

Τι είναι ο οργανισμός “Cyprus Friendship Programme” (Φιλία στην Κύπρο); Πότε ιδρύθηκε και πώς ξεκίνησε η συνεργασία με φορείς στις ΗΠΑ;

Το πρόγραμμα βρίσκεται τώρα στην έβδομή του χρονιά, είναι καθαρά εθελοντικό – κανένας από τους διοργανωτές δεν πληρώνεται- και απευθύνεται στους νέους της Κύπρου και τις οικογένειές τους. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν νέοι και νέες 15 μέχρι 18 ετών (που να μην είναι τελειόφοιτοι) των οποίων τουλάχιστον ο ένας γονέας είναι Κύπριος. Στοχεύει να δημιουργήσει φιλίες και σχέσεις εμπιστοσύνης ανάμεσα σε έφηβους από τις δύο κοινότητες και να αντικαταστήσει την προκατάληψη με την ελπίδα.

Η αρχή έγινε το 2009 όταν δύο ομάδες εθελοντών ένωσαν τις δυνάμεις τους. Η πρώτη, μια δικοινοτική ομάδα Κυπρίων με πολλά χρόνια πείρας στην επαναπροσέγγιση ιδιαίτερα μεταξύ νέων των δύο κοινοτήτων. Η δεύτερη, μια ομάδα εθελοντών από την Αμερική που για είκοσι χρόνια οργάνωνε ταξίδια νέων από τις δύο κοινότητες της Β. Ιρλανδίας, Προτεσταντών και Καθολικών. Οι νέοι αυτοί, σε «ζευγάρια» του ιδίου φύλου φιλοξενούνταν από οικογένειες στην Αμερική για ένα μήνα το καλοκαίρι. Με την πολιτική λύση του Ιρλανδικού προβλήματος το πρόγραμμα έκλεισε τον κύκλο του αλλά η ομάδα των εθελοντών στην Αμερική παρέμεινε στις επάλξεις με διάθεση να συνεχίσει την προσφορά της. Στην αναζήτηση νέων συνεργατών οι δρόμοι της δικής τους ομάδας και της ομάδας της Κύπρου συναντήθηκαν. Έτσι, τον Ιούλιο του 2009 είχαμε τους πρώτους 18 νέους και νέες που ταξίδεψαν στην Αμερική.

Πέραν του προγράμματος στην Αμερική οργανώνουμε και μια δικοινοτική κατασκήνωση στο Τρόοδος και πολλές άλλες δραστηριότητες καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου για να προωθήσουμε μια κουλτούρα ειρήνης και συμφιλίωσης.

Περιγράψτε το πρόγραμμα ταξιδιού και κατασκήνωσης στο Τρόοδος.

Μια δικοινοτική ομάδα από Κύπριους συντονιστές, κατόπιν μιας διαδικασίας αιτήσεων και συνεντεύξεων, επιλέγει ένα αριθμό νέων και από τις δύο κοινότητες. Ακολούθως, κάθε νέος και νέα διαλέγει κάποιο άλλο πρόσωπο, του ίδιου φύλου από την άλλη κοινότητα, με το οποίο πιστεύει ότι μπορούν να γίνουν καλοί φίλοι και που θα είναι συγκάτοικοι το καλοκαίρι στην Αμερική φιλοξενούμενοι από μια οικογένεια. Οι οικογένειες των δύο εφήβων στην Κύπρο έρχονται επίσης κοντά, αποκτώντας έτσι πολλαπλά οφέλη στην προσπάθεια για προώθηση της ειρήνης.

Τον Ιούλη, πέντε ομάδες των 4-7 «ζευγαριών» ταξιδεύουν στις ΗΠΑ και φιλοξενούνται για ένα μήνα σε προσεκτικά επιλεγμένες οικογένειες, οι οποίες καλύπτουν όλα τα έξοδα της διαμονής τους. Τον Ιούλιο του 2014, 60 έφηβοι (30 «ζευγάρια») ταξίδεψαν στην Virginia, στο Maryland, στο Portland στην πολιτεία Oregon, στην Atlanta της Georgia και στην πολιτεία του New Hampshire. Η διαμονή ενός «ζευγαριού» για ένα μήνα σε μια οικογένεια βοηθά στην ανάπτυξη φιλίας μεταξύ των εφήβων και δημιουργεί, επίσης, στενούς δεσμούς με την οικογένεια που τους φιλοξενεί.

Κατά την παραμονή τους οι ομάδες των 4-7 «ζευγαριών» συναντήθηκαν πολλές φορές για σημαντικές δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα, επιδιόρθωσαν παλιά ποδήλατα για να στείλουν σε παιδιά σε φτωχές χώρες, έκαναν σεμινάρια για τις αρχές της μη βίας στο κέντρο Martin Luther King όπου γνώρισαν την κόρη του Bernice King, έμαθαν για την αειφόρο ανάπτυξη, έκαναν παρουσιάσεις σε ομίλους Ρόταρυ και σε μέσα επικοινωνίας για το Πρόγραμμα Φιλία στην Κύπρο και την ελπίδα που φέρνει στην Κύπρο. Όλες οι δραστηριότητες οργανώνονται από μια ομάδα εθελοντών του προγράμματος μας στις ΗΠΑ, οι οποίοι εργάζονται επίσης για να επιλέξουν τις οικογένειες που φιλοξενούν τους εφήβους.

Δείτε το σύντομο βίντεο που ετοίμασαν με κέφι τα παιδιά που πήγαν στο New Hampshire το καλοκαίρι του 2014:

{youtube}https://www.youtube.com/watch?v=0VBHue1ndkk&feature=youtu.be{/youtube}

Τον Ιούλιο του 2013 και 2014, διοργανώθηκε δικοινοτική κατασκήνωση για έφηβους στον Άγιο Νικόλαο (επαρχία Πάφου). Μια τρίτη κατασκήνωση οργανώνεται για τον Ιούλιο του 2015. Οι νέοι θα μένουν σε κατασκηνωτικό χώρο που αρχικά ήταν το Τουρκοκυπριακό σχολείο της κοινότητας. Μέσω εργαστηρίων, συζητήσεων και διασκέδασης, οι νέοι που πήγαν σαν ξένοι έγιναν μια κοινότητα Κυπρίων.

Σύμφωνα με έναν από τους κατασκηνωτές του 2013: «Πήγαμε στην κατασκήνωση σαν δύο ομάδες και επιστρέψαμε σαν μία». Μια έφηβη του 2014 είπε για την φίλη της ότι: «Χωρισμένες είμαστε δύο άτομα από δύο κοινότητες. Μαζί είμαστε αδελφές».

Οι κατασκηνωτές νέοι του 2015 θα ενώσουν τις δυνάμεις τους με την ομάδα που θα ταξιδέψει στην Αμερική για τις δραστηριότητες του προγράμματος στην Κύπρο.

Το τρίλεπτο βίντεο που ακολουθεί τιτλοφορείται «Η ιστορία δύο μητέρων» και καταγράφηκε στην κατασκήνωση του 2013. Τέτοιες εμπειρίες μας δίνουν το δικαίωμα να λέμε υπεύθυνα ότι το «Άνθρωποι ενωμένοι σε μια πατρίδα μοιρασμένη» δεν είναι για μας απλώς ένα σύνθημα αλλά ένα βίωμα, μια πολύτιμη εμπειρία ζωής:

{youtube}https://www.youtube.com/watch?v=FNXfMP-ZZR8{/youtube}

Με ποιο σκεπτικό αποφασίσατε να δουλέψετε με εφήβους στέλνοντάς τους σε κατασκήνωση ή ταξίδι;

Οι νέοι των δύο κοινοτήτων δυστυχώς δεν έχουν πολλές ευκαιρίες να γνωρίσουν ο ένας τον άλλο, πόσο μάλλον να γίνουν πραγματικοί φίλοι. Η επικοινωνία είναι σχεδόν μηδενική και στην πολύ μεγάλη τους πλειοψηφία οι νέοι των δύο κοινοτήτων ζουν την καθημερινότητά τους σαν να κατοικούν σε διαφορετικούς πλανήτες. Η κατάσταση αγγίζει τα όρια του τραγικού όταν αντιληφθούμε το μέγεθος της προκατάληψης και σε πολλές περιπτώσεις ακόμα και του μίσους που χωρίζει την νέα γενιά των δύο κοινοτήτων. Άρα λοιπόν, εάν θέλουμε να κάνουμε το όραμα της επανένωσης πραγματικότητα, για να δημιουργήσουμε προοπτική, πρέπει να δώσουμε ευκαιρίες στους νέους μας.

Υπάρχει ανταπόκριση από Ε/κ και Τ/κ;

Ξεκινήσαμε το 2009 με 18 νέους. Στο τέλος του 2014 ο συνολικός αριθμός έφθασε στους 284 και αν συμπεριλάβουμε και αυτούς της κατασκήνωσης φτάνουμε στους 371. Ο ρεαλιστικός στόχος είναι ότι με τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα του 2015 θα είμαστε κοντά στους 500. Στον μικρόκοσμο της Κύπρου τέτοιοι αριθμοί από μόνοι τους λένε μια ιστορία. Είναι επίσης σημαντικό ότι έχουμε νέους από κάθε γωνιά της Κύπρου καθώς κάνουμε παρουσιάσεις του προγράμματος σε όλες τις πόλεις και σε πολλά χωριά και στις δύο κοινότητες.

Οι αριθμοί είναι πολύ περισσότεροι εάν αναλογιστούμε ότι με κάθε νέο ή νέα που μπαίνει στον πρόγραμμα έρχεται και η οικογένεια του. Δημιουργείται ένα κοινωνικά πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.

Πώς βιώνει ένας γονιός ή μια οικογένεια την εμπειρία συμμετοχής στο πρόγραμμα;

Φανταστείτε κάποια μέρα του Μάρτη που η Μαρία μπαίνει στο σπίτι και λέει στους γονείς της ότι διάλεξε την Πέμπε και η Πέμπε διάλεξε την Μαρία και οι δύο τους θα είναι συγκάτοικοι το ερχόμενο Ιούλιο στη Αμερική. Οι γονείς της Μαρίας οπωσδήποτε θέλουν να γνωρίσουν την Πέμπε και την οικογένειά της. Αλλά και οι γονείς της Πέμπε θέλουν να γνωρίσουν την Μαρία και την οικογένειά της. Οι δύο νέες κτίζουν το πρώτο γεφύρι της ειρήνης και οργανώνουν την πρώτη συνάντηση των οικογενειών τους. Έτσι απλά… Ετσι αυθεντικά…
Μαζί οι δύο οικογένειες αποχαιρέτησαν τις κόρες τους όταν έφευγαν για την Αμερική, μαζί οι δύο οικογένειες μίλησαν μέσω skype με τις κόρες τους όταν αυτές ήταν στην Αμερική, μαζί οι δύο οικογένειες τις περίμεναν στο αεροδρόμιο όταν επέστεψαν. Ήταν επίσης μαζί τον Οκτώβρη σαν μέλη ενός ακροατηρίου πέραν των 600 ατόμων από οικογένειες των παιδιών και από τις δύο κοινότητες στην σπουδαία γιορτή όταν δώσαμε επίσημα διπλώματα στους νέους μας εκείνης της χρονιάς, όπως και κάθε χρονιά. Μέρος του προγράμματος της βραδιάς ήταν και το ακόλουθο δίλεπτο βίντεο που ετοίμασε η Μαρία σαν έκπληξη για την Πέμπε:

{youtube}https://www.youtube.com/watch?v=hDE6ZmZmPks{/youtube}

Μιλούσα πριν λίγες μέρες με τον κύριο Ευαγόρα, τον πατέρα της Μαρίας. Μου είπε ότι η Πέμπε είναι στο εξωτερικό για σπουδές και η Μαρία έχει ακόμα ένα χρόνο στην Κύπρο. Κάθε φορά που επιστρέφει η Πέμπε το πρώτο που κάνει είναι να συναντηθεί με την Μαρία. Κάναμε την κουβέντα μας στο περιθώριο μιας εκδήλωσης όπου οι συντονιστές του προγράμματος μιλήσαμε σε γονείς και παιδιά προσκαλώντας τους να λάβουν μέρος στο πρόγραμμα. Ο κύριος Ευαγόρας πρωτοστάτησε στην οργάνωση της εκδήλωσης.

Υπάρχουν πολλές τέτοιες ιστορίες οικογενειών στο πρόγραμμά μας. Σπουδαίες στιγμές είναι και όταν μπαίνουν στον κύκλο και ο παππούς και η γιαγιά ιδιαίτερα δε, όταν οι ΕΚ γνωρίζουν Τουρκικά και οι ΤΚ Ελληνικά. Οι ιστορίες είναι τόσο πολλές που δεν χωρούν σε μια μικρή συνέντευξη. Δείτε μια φωτογραφία μιας άλλης Μαρίας μαζί με την Φατμά και την γιαγιά:

Από ότι γνωρίζετε, έχουν διατηρήσει επαφή έφηβοι που γνωρίστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος; Σχηματίστηκαν φιλίες;

Θα απαντήσω με ακόμα μια ιστορία. Η Σιμόνη από την Πάφο και η Σίλα από την Κερύνεια γνωρίστηκαν τον Μάρτη του 2013 και διάλεξαν η μια την άλλη για να φιλοξενηθούν μαζί από την οικογένεια του Jack και της Michelle Bradley. Τον Ιούλιο του 2013 μαζί με όλα τα άλλα παιδιά της χρονιάς βρέθηκαν στο αεροδρόμιο της Λάρνακας για την αναχώρηση. Ήταν τεράστιο το σοκ όταν μας είπαν ότι δεν θα επιτρεπόταν στην Σιμόνη να ταξιδέψει. Μάθαμε πολλές μέρες μετά ότι υπήρχε κάποια σύγχυση στο ηλεκτρονικό σύστημα διότι το επίθετό της ήταν το ίδιο με κάποιο άλλο πρόσωπο που ήταν στο stop list. Η Σιμόνη δεν μπήκε στο αεροπλάνο. Μα ούτε και η Σίλα. Η θέση της ήταν δίπλα από την αδελφή της, την Σιμόνη. Οι δύο τους αντί για ένα μήνα στην Αμερική, πέρασαν μαζί δύο εβδομάδες στην Πάφο και δύο στην Κερύνεια.

Σαν οργανωτές κάναμε δύο υποσχέσεις. Η μια ήταν ότι θα πήγαιναν στην κατασκήνωσή μας στο Τρόοδος εκείνο το καλοκαίρι και ότι στο τέλος η εμπειρία θα ήταν τόσο καταπληκτική και πολύτιμη που θα έλεγαν ότι δεν θα έχει σημασία το ότι δεν πήγαν στην Αμερική. Έτσι και έγινε. Η δεύτερη υπόσχεση ήταν ότι το επόμενο καλοκαίρι, το 2014, θα πήγαιναν στην Αμερική και θα φιλοξενούνταν από την οικογένεια του Jack και της Michelle Bradley. Έτσι και έγινε.

Στην τελετή απονομής διπλωμάτων Οκτώβρη η Σίλα και η Σιμόνη είπαν την ιστορία τους πάνω στην σκηνή. Έδειξαν και κάποιες φωτογραφίες. Το τελευταίο slide ήταν μια απλή φράση. Διαβάστε την σ ’αυτή την φωτογραφία των κοριτσιών που έβγαλε η μητέρα της Σιμόνης από την θέση της στο ακροατήριο:

Αυτή η φράση είναι και ή απάντηση στην ερώτησή σας.

Πώς αλλάζει η νοοτροπία των εφήβων μετά την κατασκήνωση ή το ταξίδι;

Σαν αποτέλεσμα της εμπειρίας υπάρχει κάτι πολύ σημαντικό που όλοι μπορούν να πουν με βεβαιότητα σαν μήνυμα στους νέους που δεν είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τους νέους της άλλης κοινότητας: «Δεν πολεμούμε ο ένας τον άλλο. Πολεμούμε την μάσκα του διαβόλου που ζωγραφίσαμε ο ένας στο πρόσωπο του άλλου»:

Για τους νέους και νέες στο πρόγραμμά μας, αλλά και για τις οικογένειές τους δεν υπάρχει πλέον η αόριστη και ακαθόριστη «άλλη πλευρά». Υπάρχει η Πέμπε και η οικογένειά της, υπάρχει η Σίλα και η οικογένειά της. Η επανένωση του τόπου μας ξεκινά από τους ανθρώπους του νησιού μας και η μεγάλη οικογένεια του Cyprus Friendship Programme, μικροί κα μεγάλοι, έχουν το κίνητρο και την ενέργεια να δουλέψουν για αυτό το στόχο αφού η επανένωση έχει ήδη γίνει μεταξύ μας. Τα τείχη μέσα στο μυαλό έχουν πέσει και αυτό το γεγονός είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να πέσει το άλλο τείχος της ντροπής που ακόμα μοιράζει την κοινή μας πατρίδα.

Πώς βλέπουν οι έφηβοι την εμπειρία; Τι τους κάνει περισσότερη εντύπωση;

Η απάντηση σ’ αυτή την ερώτηση καλύπτεται μερικώς από όλα όσα αναφέρθηκαν ήδη. Η πραγματική φιλία μεταξύ των νέων και των οικογενειών τους στην Κύπρο είναι κεντρικό κεφάλαιο στο βιβλίο των εμπειριών. Η αξέχαστη εμπειρία στην Αμερική με όλες τις δραστηριότητες, με την αγάπη και φιλοξενία των οικογενειών εκεί είναι επίσης σημεία αναφοράς. Και η κατασκήνωση δεν είναι απλώς μια συνηθισμένη κατασκήνωση.

Θα πρέπει να προσθέσουμε και τις εμπειρίες σε όλες τις δραστηριότητες και εγχειρήματα που το πρόγραμμα προσφέρει στους νέους μας πού είναι πάρα πολλά. Μερικά μόνο ενδεικτικά παραδείγματα:

•  Ευαισθητοποίηση για την αλήθεια ότι όλοι έχουμε υποφέρει στην Κύπρο. Για παράδειγμα, μια σημαντική εμπειρία ήταν όταν στις 14 του Μάρτη, 2012 στο Δάλι, οι έφηβοι έφτιαξαν ένα κύκλο και κράτησαν ενός λεπτού σιγή για τη μνήμη όσων χάθηκαν και από τις δύο κοινότητες. Το τρίλεπτο αυτό βίντεο έγινε από ένα μόλις 16 χρόνων έφηβο και το BBC αναφέρθηκε στο θέμα.  
•  Συμμετοχή σε ντοκιμαντέρ με τους βραβευμένους με Νόμπελ Ειρήνης Αρχιεπίσκοπο Desmond Tutu και τον πρώην πρόεδρο Jimmy Carter για τους αγνοούμενους και από τις δύο κοινότητες στην Κύπρο. Θα το βρείτε εδώ με ελληνικούς υποτίτλους: {youtube}http://www.youtube.com/watch?v=7e-U_9-NTVY&feature=youtu.be{/youtube}
•  Η ομάδα των παιδιών που ταξιδεύουν στην Ατλάντα περνούν τέσσερις μέρες στο κέντρο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και γνωρίζουν την κόρη του, την Μπερνίς Κινγκ που υποστηρίζει ένθερμα το πρόγραμμά μας. 
•  Η ιστορία μιας άλλης Πέμπε και της Βασιλείας στο βίντεο 20 λεπτών από το ΡΙΚ: {youtube}https://www.youtube.com/watch?v=m1VzNbhG9yw&list=UUeansUql4bxe0L_PXUn_6eg{/youtube}
• Παρουσία των νέων μας σε τηλεοπτικά προγράμματα στην Τ/κ κοινότητα: {youtube}https://www.youtube.com/watch?v=vljv3NqLG90{/youtube}
•  Η δημιουργία και λειτουργία από απόφοιτους του προγράμματος της δικής τους ανεξάρτητης διαδικτυακής δικοινοτικής εφημερίδας.
•  Οι νέοι μας μαζί με τους συντονιστές συμμετέχουν σε παρουσιάσεις σε σχολεία σε όλες τις πόλεις όπου με σιγουριά και εντιμότητα εξηγούν στο συχνά έκπληκτο ακροατήριο ότι η συμφιλίωση και η πραγματική φιλία είναι η εμπειρία τους και προσκαλούν τους νέους να κάνουν το ίδιο. Οι εμπειρίες των νέων μας τους έχουν εμπνεύσει στην συγγραφή κειμένων, ποιημάτων, τραγουδιών και τεράστιου όγκου αλληλογραφίας μεταξύ τους. Με άλλα λόγια ζούν σαν κανονικοί έφηβοι. Υπάρχουν και πολλά άλλα που θα μπορούσαμε να αναφέρουμε που ξέρουμε και πολύ περισσότερα που δεν ξέρουμε καθώς οι νέοι μας συνεχίζουν την πορεία προς την ειρήνη - ο καθένας και η κάθε μια στην δική τους ζωή.

Πώς μπορεί να κάνει κάποιος αίτηση για το πρόγραμμα;

Αιτήσεις μπορούν να γίνουν για το ταξίδι στην Αμερική, για την κατασκήνωση στο Τρόοδος, ή και στα δύο. Η τελευταία μέρα υποβολής αιτήσεων είναι η 23η Φεβρουαρίου 2015. Τα σχετικά έντυπα τα βρίσκετε στην ιστοσελίδα μας, πατήστε ‘CFP in Cyprus’, και μετά το ‘CFP Application Materials’. Εκεί θα βρείτε τα δύο βασικά έντυπα:

(1) Application for the summer 2015
(2) Information for parents and teens applying for the 2015 group

Οικογένειες και έφηβοι που ενδιαφέρονται να συμμετέχουν στο πρόγραμμα μπορούν να επικοινωνήσουν στον αριθμό 99-498531 για περαιτέρω διευκρινήσεις.

Με ποια κριτήρια γίνεται η επιλογή των συμμετεχόντων;

Αφού μελετήσουμε τις γραπτές αιτήσεις που περιλαμβάνουν μικρές εκθέσεις, δραστηριότητες, ενδιαφέροντα κτλ ετοιμάζουμε μια αναφορά για κάθε αίτηση. Μετά οι Ε/κ συντονιστές θα κάνουν τις συνεντεύξεις στους Τ/κ νέους και οι Τ/κ συντονιστές θα κάνουν τις συνεντεύξεις στους Ε/κ νέους. Ο συνδυασμός της γραπτής αίτησης και της συνέντευξης καθορίζει και την επιλογή ή μη των νέων.