Επικρίσεις μέσω Λονδίνου για την κρίση στην Κύπρο

Σε ό,τι αφορά το δεύτερο κομμάτι, μια πρόσφατη κυπριακού ενδιαφέροντος ημερίδα αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Θέμα της ημερίδας ήταν στην ουσία η κατάσταση στην κυπριακή οικονομία και κοινωνία δύο χρόνια μετά την άνοιξη της κρίσης στο νησί.

Μπορεί το πολύωρο του πράγματος να προδιέθετε για μια ενδεχομένως κουραστική εκδήλωση, ωστόσο τα όσα ειπώθηκαν από την πλειοψηφία των ομιλητών κράτησαν το ενδιαφέρον του ακροατηρίου αμείωτο.

Η εικόνα που διαμορφώθηκε ήταν αυτή μιας οικονομίας που ενώ έχει αρχίσει να παίρνει ανάσες, έχει ακόμα δρόμο να διανύσει. Σε επίπεδο κοινωνίας δε, αυτό που κυριάρχησε στις αναλύσεις ήταν η εμφάνιση μιας άλλης κρίσης, μιας κρίσης αξιοπιστίας των θεσμών που δεν φαίνεται να διορθώνεται παρά τις ενδεχομένως πρόσφορες συνθήκες που θα μπορούσε να δημιουργήσει μια μεγάλη οικονομική κρίση και η συνακόλουθη αμφισβήτηση πολλών δεδομένων.

Ορισμένοι από τους εισηγητές, ακαδημαϊκοί ως επί το πλείστον, έδωσαν μια πολύ ενδιαφέρουσα εικόνα μιας αναδυόμενης οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών. Πολιτών που αμφισβητούν παραδοσιακές νόρμες και προκαταλήψεις, που προσπαθούν να πάρουν την τύχη ζητημάτων που αφορούν την καθημερινότητά τους, είτε είναι σε εθνικό είτε σε τοπικό επίπεδο, στα χέρια τους.

Σε κάθε κοινωνία η κρίση δημιουργεί προϋποθέσεις αμφισβήτησης. Σε μια κατά βάση συντηρητική κοινωνία όπως η κυπριακή, απαιτείται μεγαλύτερη υπομονή και επιμονή για να αλλάξουν τα κακώς κείμενα. Ως τέτοια επισημάνθηκαν ο απόλυτος έλεγχος πολλών κοινωνικών δομών από τα κόμματα, η αδυναμία ή αδιαφορία για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της γραφειοκρατίας σε πολλές εκφάνσεις του δημόσιου βίου, η λειτουργία των μέσων ενημέρωσης, η ανεπαρκής ισότητα των φύλων και καταπολέμηση πάσης φύσης διακρίσεων.

Ο Χριστόφορος Πισσαρίδης, ο Νομπελίστας οικονομολόγος που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα να βοηθήσει με τις γνώσεις του την ώρα της ανάγκης, περιέγραψε με τρόπο αφοπλιστικά ειλικρινή την απογοήτευση που έχει δοκιμάσει αυτά τα χρόνια της ενεργούς ενασχόλησης με τη λειτουργία της χώρας. Έκανε μεταξύ άλλων λόγο για ατιμωρησία και υπέρμετρη γραφειοκρατία, παραθέτοντας και κωμικοτραγικές προσωπικές εμπειρίες και γενικά εμφανίστηκε απαισιόδοξος.

Πριν από αυτόν (έκλεισε με την ομιλία του την ημερίδα) πολλοί ήταν οι ομιλητές που είχαν εκφράσει απογοήτευση για το επίπεδο πολιτικής στην Κύπρο ή που είχαν παρουσιάσει απελπιστικά στοιχεία για το πώς οι θεσμοί καλύπτουν τις ανάγκες και τις προσδοκίες των πολιτών.

Ο κ. Πισσαρίδης παρατήρησε ότι νωρίτερα εκείνη την εβδομάδα είχε παραστεί σε μια συνάντηση στο Φόρεϊν Όφις με τη συμμετοχή εμπορικών επιμελητηρίων από την ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή πλευρά, τα οποία παρουσίασαν τη συνεργασία τους. «Εκεί», είπε ο κορυφαίος οικονομολόγος, «κάποιος από το ακροατήριο έθεσε ένα ενδιαφέρον ερώτημα: ‘θα μπορούσε μια τέτοια εκδήλωση να πραγματοποιηθεί στην Κύπρο;’» Η απάντηση που δόθηκε, πρόσθεσε ο σερ Κρίστοφερ, ήταν εν ολίγοις «όχι».

Με τόσες επικριτικές τοποθετήσεις για τη λειτουργία των θεσμών, θα μπορούσε μια ημερίδα σαν αυτή στο LSE να διεξαχθεί στην Κύπρο άραγε; Κάπως έτσι διατυπώθηκε και το ρητορικό ερώτημα που έθεσε ο διακεκριμένος οικονομολόγος. Μέχρι η απάντηση να μπορεί να είναι ένα ανεπιφύλακτο «ναι», οι θεσμοί στην Κύπρο πράγματι θα διέρχονται μια κρίση διαρκείας, μια κρίση που ελπίζει κανείς πως δράσεις οργανωμένων ομάδων πολιτών θα μπορέσουν να μετατρέψουν σε ευκαιρία αλλαγής προς το καλύτερο.