Οι ιδέες Λακκοτρύπη και η στάση της Ουάσιγκτον

Ωστόσο αυτή η αβεβαιότητα ελάχιστα επηρεάζει τις συζητήσεις που διεξάγονται στις διάφορες «δεξαμενές σκέψεις» της Ουάσιγκτον, ιδίως αυτές που εξειδικεύονται σε γεωστρατηγικά ζητήματα, όπως είναι το Atlantic Council και το German Marshall Fund. Το ενδιαφέρον τους εστιάζεται κυρίως στις συμμαχίες που θα διαμορφωθούν στην περιοχή για να εγγυηθούν την οικονομικότερη και ασφαλέστερη μεταφορά του φυσικού αερίου και στο πώς μέσω της ενέργειας θα διασφαλιστούν τα δυτικά συμφέροντα και στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και στην Δυτική Ευρώπη.

Οι δύο δεξαμενές σκέψεις που μνημονεύσαμε έχουν βρει στο πρόσωπο του υπουργού Ενέργειας της Κύπρου έναν αξιόπιστο συνομιλητή, με βαθιά αντίληψη και γνώση των ενεργειακών αλλά και των γεωστρατηγικών επιπτώσεων, αλλά και κάποιον που απολαμβάνει της εμπιστοσύνης του «γκουρού» της αμερικανικής κυβέρνησης, του ειδικού συντονιστή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Έιμος Χόκσταϊν. Έτσι, οι ομιλίες του τη Δευτέρα και την Τρίτη στα δύο αυτά ιδρύματα συγκέντρωσαν τεράστιο ενδιαφέρον.

Μία πρώτη διαπίστωση από τις συζητήσεις που έγιναν κατά τις ομιλίες του Γιώργου Λακκοτρύπη είναι ότι τουλάχιστον σε επίπεδο ειδικών και στρατηγικών αναλυτών, η συνεργασία Ισραήλ και Κύπρου πρέπει να βαθύνει και να συμπεριλάβει την Αίγυπτο. Το σχέδιο αυτό έχει στόχο αφενός την διασφάλιση μίας εύκολης και μεγάλης αγοράς, αλλά κι από την άλλη να βοηθήσει στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Αιγύπτου – οι συχνές διακοπές του ρεύματος έχουν τεράστιες πολιτικές επιπτώσεις στην κυβέρνηση – και να την βοηθήσει να εξασφαλίσει το φιλοδυτικό της προσανατολισμό.

Καθώς για τις ΗΠΑ ο κίνδυνος από τους εξτρεμιστές ισλαμιστές τρομοκράτες του ISIL αποτελεί υψηλή προτεραιότητα, η ιδέα του Κύπριου υπουργού Ενέργειας όπως η συνεργασία Κύπρου – Ισραήλ λειτουργήσει ως διασφάλιση από τρομοκρατικές ενέργειες που απειλούν να διακόψουν την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης αντιμετωπίζεται ελκυστικά από τους αναλυτές της Ουάσιγκτον, παρά κάποιες προφανείς δυσκολίες. Και οι δύο είναι μικρές πληθυσμιακά χώρες, με τη μία πανίσχυρη στρατιωτικά και την άλλη χωρίς αεροπορία ή ναυτικό και τις ένοπλες δυνάμεις της σε αμυντική διάταξη απέναντι στον τουρκικό στρατό κατοχής.

Η εισήγηση λοιπόν του Γιώργου Λακκοτρύπη στο German Marshall Fund ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναπτύξουν ένα μεγάλο στρατηγικό σχέδιο (master plan), προφανώς απευθύνεται σ’ αυτούς που επηρεάζουν την χάραξη της αμερικανικής πολιτικής.

Στην ομιλία του στο Atlantic Council ήταν ακόμη πιο συγκεκριμένος.
«Σε αυτή την φάση υπάρχει η ανάγκη ενός μεγάλου σχεδίου, ενός σχεδίου που θα περιλαμβάνει όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες και θα μας βοηθήσει να διαμορφώσουμε τις εξελίξεις για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια. Υπάρχουν θέματα που πρέπει να ξεπεραστούν και διαφορές που πρέπει να επιλυθούν και σε αυτή την κατεύθυνση βρισκόμαστε. Οι συζητήσεις δεν θα πρέπει να εστιαστούν σε αυτό που συμβαίνει σήμερα, ούτε σε αυτό που θα συμβεί σε πέντε χρόνια, πρέπει να πάμε τις συζητήσεις στο μέλλον διότι αυτό είναι προς όφελος της ευρύτερης περιοχής» είπε ο κ. Λακκοτρύπης, προσθέτοντας ότι καθοριστικό ρόλο σε αυτή την διαδικασία, κατά την οποία δεν πρέπει να υπάρξουν αποκλεισμοί, διαδραματίζει και η αμερικανική στήριξη.

Οι περισσότεροι από τους αναλυτές, ιδίως αυτοί που επηρεάζονται από το Ισραήλ και το Εβραϊκό λόμπι, βλέπουν με μεγάλη επιφυλακτικότητα την εμπλοκή της Τουρκίας του Ερντογάν σε ανάλογους στρατηγικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς.

Την ίδια στιγμή επισήμως η αμερικανική κυβέρνηση – αλλά και αρκετές από τις εταιρείες – θέλουν την Τουρκία στο παιγνίδι και γιατί είναι σύντομη ενεργειακή οδός, αλλά και γιατί ως μεγάλη δύναμη είναι προτιμότερο να συμπεριλαμβάνεται στα σχέδια της περιοχής, παρά να είναι απέναντι.

Οι δύο αυτές τάσεις – ορισμένες φορές κι αντίρροπες – μέσα σ’ ένα περιβάλλον που επιδείνωσε η εμφάνιση του ISIL πολύ εύκολα μπορούν να δημιουργήσουν επικίνδυνη δίνη. Και καθώς η θητεία της παρούσας αμερικανικής κυβέρνησης λήγει σε 21 μήνες, ενώ μετά τα τέλη του 2015 η χώρα εισέρχεται σε περίοδο προεδρικών εκλογών, μάλλον θα πρέπει να αποκλείονται γενναίες αποφάσεις από την Ουάσιγκτον. Για το λόγο αυτό, δεν θα πρέπει να αναμένεται – όσο κι αν ακούγεται λογική γεωστρατηγικά – κάποια μεταβολή της αμερικανικής στάσης στο Κυπριακό.