«Όχι άλλος Βαγγέλης»

Οι φωνές αυτές απόγνωσης και οίκτου ωστόσο δεν είναι παρά η μια όψη του νομίσματος. Η άλλη όψη είναι σκληρή και οδυνηρή σχεδόν για όλη την κοινωνία. Και αυτό γιατί όλοι πια λίγο ή πολύ – και κυρίως οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, αλλά και οι επιστήμονες- έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι σε αυτά τα σκληρά χρόνια της κρίσης το φαινόμενο του bullying, σχεδόν από τα χρόνια του δημοτικού έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις που μεγεθύνονται ακόμα περισσότερο στους έφηβους και τους νέους.

Όμως τα ανησυχητικά φαινόμενα του bullying που απλώνεται φαίνεται να «πολλαπλασιάζονται» μέσα από την σιωπή και την ανοχή της ίδιας της κοινωνίας που τώρα θρηνεί ένα νεκρό 20χρονο που υπέστη, απ’ ότι φαίνεται τα πάνδεινα πριν φτάσει στην αυτοκτονία, όπως διαπιστώνουν τα πρώτα ιατροδικαστικά ευρήματα.

Η κοινωνία σιωπούσε και σιωπά μπροστά στα φαινόμενα αυτά. καθώς για την ώρα τουλάχιστον η αναγνώριση του φαινομένου του bullying δεν έχει ακόμα ωριμάσει. Όπως εξηγούν ειδικοί επιστήμονες και ψυχολόγοι αυτό συμβαίνει διότι η επιθετικότητα παραμένει εγκλωβισμένη μέσα στις εκπαιδευτικές πρακτικές που εμποδίζουν τη δημοσιοποίηση του περιστατικού βίας, γιατί εκτιμούν ότι διασύρεται το ίδιο το σχολείο.

Η ελληνική κοινωνία φάνηκε να ταρακουνιέται από την τραγική κατάληξη που είχε η περίπτωση του Βαγγέλη Γιακουμάκη. Χρειάζεται όμως να κάνει και άλλα βήματα ή καλύτερα άλματα ώστε να μπορέσει να δει κατάματα την έκταση και την ένταση που έχει προσλάβει το bullying ώστε να μπορέσει να το «μπλοκάρει». Χρειάζεται πρώτα απ’ όλα να διώξει μια παγιωμένη νοοτροπία, ότι για όλα φταίνε κάποιοι άλλοι. Φταίει ο δάσκαλος ή εν γένει ο εκπαιδευτικός που δεν έδρασε σωστά και αποτελεσματικά όταν αντιλήφθηκε ότι σε κάποιο άτομο ασκείται βία από τους συνομήλικους του. Φταίει ένας άτακτος έφηβος που ξέσπασε πάνω σε ένα άλλο, φταίνε οι γονείς του που δεν «μαζεύουν» το παιδί.

Η υπόθεση του Γιακουμάκη, δείχνει τρόπο τινά την συνολική ευθύνη που όλοι επωμίζονται για το bullying που υφίσταται ένας νέος μέσα σε μια εκπαιδευτική δομή. Διότι κάτι γνώριζαν όλοι, κάτι είχε αντιληφθεί ο Διευθυντής της Σχολής και κάποιοι δάσκαλοι, κάτι ψιθύριζαν μεταξύ τους οι συνομήλικοι του άτυχου Βαγγέλη, κάτι αντιλαμβάνονταν οι συγγενείς του 20χρονου, κάτι ήξεραν για τον χαρακτήρα των νεαρών που πρωταγωνιστούσαν στην άσκηση βίας κατά του Γιακουμάκη οι γονείς τους, κάτι είχε φτάσει στα αυτιά του τοπικού αστυνομικού, κάτι καταλάβαιναν ότι έτρεχε οι γείτονες. Και όμως όλοι σιωπούσαν. Κανένας δεν φώναξε, κανένας δεν κινητοποιήθηκε πέρα από τα τυπικά. Κανένας ουσιαστικά δεν ταρακούνησε τον χώρο της Γαλακτοκομικής Σχολής για να ενεργοποιηθούν άπαντες και να σταματήσουν την βία κατά του 20χρονου.

Σύμφωνα με αφηγήσεις ενηλίκων που τα παιδιά τους υπέστησαν κάποιας μορφής bullying στο σχολείο ή στο σχολικό λεωφορείο, ή σε κάποιο άλλο μέρος, κινήθηκαν μουδιασμένα και σχεδόν φοβισμένα. Φοβήθηκαν μήπως το παιδί τους γίνει «δακτυλοδεικτούμενο» επειδή υπέστη bullying, και έτσι άφησαν την υπόθεση στον εκπαιδευτικό, ο οποίος προσπαθούσε μεν να προστατέψει το παιδί, αλλά κυρίως προσπαθούσε να σώσει την φήμη του σχολείου και των εκπαιδευτικών του.

  
Βέβαια πολλές φορές όταν ο εκπαιδευτικός υπερβεί όλα αυτά και προσπαθήσει να πράξει το καθήκον του, έρχεται αντιμέτωπος με γονείς που ωρύονται είτε γιατί τους είπε πως τα παιδιά τους έχουν κάποια συμπεριφορά «παραβατική» ή κάποιες άλλες φορές γιατί τους είπαν πως το παιδί τους είναι λίγο διαφορετικό από τα άλλα και αυτό δημιουργεί προβλήματα.

Πολλές φορές και τα ίδια τα παιδιά, με βάση όσα περιγράφουν οι ειδικοί που έχουν κάνει έρευνες στην Ελλάδα, αποφεύγουν να μιλήσουν για περιστατικά βίας εναντίον τους, είτε φοβούμενα αντίποινα, είτε φοβούμενα μην απομονωθούν από τον υπόλοιπο περίγυρο.

Ο ίδιος ο διευθυντής της Γαλακτοκομικής Σχολής που φοιτούσε ο Βαγγέλης Γιακουμάκης είχε δηλώσει ότι είχε ζητήσει συμβουλευτική υποστήριξη και γνώριζε ότι ο φοιτητής ήταν θύμα ψυχολογικής και σωματικής βίας. Αν βεβαίως είχε απευθυνθεί στις αρχές και είχε δράσει πιο δυναμικά, ίσως να είχε αποτρέψει τα χειρότερα. Όμως και οι άλλοι καθηγητές της Σχολής τι έκαναν; Δεν μπορεί κανένας να μην είχε καταλάβει τίποτα και να μην είχε έστω κουβεντιάσει και επιφανειακά για το θέμα με τους συναδέλφους του.

Και αν βέβαια κινούνταν «μουδιασμένα» οι εκπαιδευτικοί της Σχολής, οι συμφοιτητές του άτυχου 20χρονου δεν είχαν καταλάβει τίποτα από όσα γίνονταν; Απέφυγαν να εμπλακούν, φοβήθηκαν να μιλήσουν, δεν τόλμησαν να σπάσουν την ιδιότυπη ομερτά των «τσαμπουκάδων» και να δημοσιοποιήσουν το θέμα;

Όσο ζούσε το δράμα του ο Βαγγέλης ήταν μόνος απέναντι σε μία ομάδα που τον βασάνιζε ψυχολογικά και σωματικά. Δεν βρήκε την στήριξη και την συμπαράσταση που θα έπρεπε ούτε από το οικογενειακό του περιβάλλον, ούτε από την σπουδαστική κοινότητα της οποίας ήταν μέλος, ούτε από τις αρχές.

«Όχι άλλος Βαγγέλης» φωνάζει πλέον η ελληνική κοινωνία.

Αλλά για μην υπάρξει «άλλος Βαγγέλης», χρειάζεται η κοινωνία να δει τον εαυτό της στον καθρέπτη και μετά να αποφασίσει να «δραπετεύσει» από την σιωπή και τις ανοχές της.Είναι αλήθεια πως το σοκ για όλη την κοινωνία ήταν μεγάλο. Αρκεί όμως να είναι και καταλυτικό για να σταθεί με τόλμη και αποφασιστικότητα απέναντι στις βίαιες συμπεριφορές που αν δεν σκοτώνουν, όπως έγινε με τον Βαγγέλη, αφήνουν βαθιά τραύματα σε όσους υπέστησαν ή θα υποστούν bullying.