Η ένταση στις αμερικανο-ισραηλινές σχέσεις παραμένει

Ο Βενιαμίν Νετανιάχου προέβη την περασμένη εβδομάδα σε δύο ανασκευαστικές δηλώσεις, σε ζητήματα που είχαν προκαλέσει την οργή του προέδρου Ομπάμα. Η πρώτη για τους Άραβες ψηφοφόρους κι η δεύτερη σε σχέση με τη λύση δύο κρατών.

Οι δηλώσεις ωστόσο δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές. Στο θέμα των Αράβων ψηφοφόρων οι ισχυρότερες επικρίσεις προήλθαν από την φιλελεύθερη πτέρυγα του Αμερικανο-εβραϊκού λόμπι (γνωστή ως J Street) που είχε τη Δευτέρα συνέδριο και αρκετοί ομιλητές επέκριναν το Νετανιάχου πως προσπαθεί να δημιουργήσει ρατσιστικό καθεστώς.
Αλλά και στο θέμα των δύο κρατών, η κυβέρνηση Ομπάμα συνεχίζει να επικρίνει τη δήλωση Νετανιάχου μια μέρα πριν τις κάλπες, ότι δεν θα επιτρέψει να δημιουργηθεί παλαιστινιακό κράτος όσο βρίσκεται στην εξουσία.

Χθες ο πρόεδρος Ομπάμα δήλωσε ότι δυσκολεύεται να φανταστεί πώς θα μπορούσε να ιδρυθεί ένα παλαιστινιακό κράτος, μετά τη δήλωση Νετανιάχου κι ότι βλέπει ισχνές τις πιθανότητες επίλυσης του Παλαιστινιακού στο διάστημα που υπολείπεται μέχρι τη λήξη της θητείας του.

Μία μέρα νωρίτερα, μιλώντας στο συνέδριο της J Street, o προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Ντένις Μακντόνα είχε εκφράσει τις ίδιες ακριβώς απόψεις με τον πρόεδρο Ομπάμα, ενώ παράλληλα δήλωσε ότι πρέπει να τερματιστεί μια κατοχή που διαρκεί σχεδόν πενήντα χρόνια στα Παλαιστινιακά Εδάφη και εξέφρασε την αντίθεση της αμερικανικής κυβέρνησης στις εποικιστικές δραστηριότητες, οι οποίες υπονομεύουν την προοπτική ειρήνευσης.

Την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα πυροδότησαν ακόμη δύο γεγονότα: Πρώτον, οι πληροφορίες που αποκάλυψε η Wall Street Journal ότι το Ισραήλ κατασκόπευε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν, των ΗΠΑ και των άλλων μεγάλων δυνάμεων, με στόχο την υπονόμευση μιας συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, με την οποία ο κ. Νετανιάχου διαφωνεί.
Παρά την Ισραηλινή διάψευση – από τον απερχόμενο υπουργό Πληροφοριών Γιουβάλ Στάινιτς – τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η αμερικανική κυβέρνηση είναι συντριπτικά. Μάλιστα εκείνο που ενόχλησε περισσότερο το Λευκό Οίκο είναι ότι δόθηκαν στοιχεία σε δημοκρατικά μέλη του Κογκρέσου, με στόχο να πειστούν να αντιταχθούν στην πολιτική Ομπάμα, η οποία ήδη έχει απέναντί της την πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών.

Το δεύτερο καυτό ζήτημα ήταν η δήλωση πως για πρώτη φορά οι ΗΠΑ δεν θα πάρουν τον λόγο στη διάσκεψη του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Γενεύη, στη συζήτηση για τις παραβιάσεις που διαπράχτηκαν στα Παλαιστινιακά Εδάφη. Παρότι αυτό δεν θα επηρεάσει την ούτως ή άλλως αρνητική για το Ισραήλ ψηφοφορία, είναι μία προειδοποίηση για το Ισραήλ ότι ανάλογη στάση μπορεί να τηρηθεί και αλλού.
Εκείνοι που ανησυχούν περισσότερο από την ένταση και τις επιπτώσεις της είναι οι Δημοκρατικοί καθώς η πιθανότητα το Αμερικανο-εβραϊκό λόμπι να υποστηρίξει μαζικά τους Ρεπουμπλικανούς, τόσο στις προεδρικές εκλογές, όσο και στο Κογκρέσο, είναι μεγάλες.  Η Χίλαρι Κλίντον που ακόμη δεν έχει εξαγγείλει υποψηφιότητα, θα κερδίσει πόντους εξ αιτίας της κρίσης, καθώς απέφυγε να στηρίξει τον Μπαράκ Ομπάμα στην αντιπαράθεσή του με τον Βενιαμίν Νετανιάχου, αλλά και γιατί θεωρείται υπ’ αριθμόν ένα φίλος του Ισραήλ. Αυτό πιθανόν να διακόψει τις προσπάθειες παραγόντων του κόμματος να βρουν νεώτερο σε ηλικία υποψήφιο, αλλά χωρίς τους δεσμούς της Χίλαρι με το Εβραϊκό λόμπι.

Στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, ο Τζεμπ Μπους που φιλοδοξεί να γίνει «Μπους 45» ήταν από τους πρώτους που έσπευσαν να συγχαρούν το Νετανιάχου. όμως η παρουσία του συμβούλου του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, Τζέιμς Μπέικερ στο συνέδριο της J Street, εξόργισε την συντηρητική πτέρυγα, που του ζήτησε να τον αποπέμψει.

Πολιτικοί αναλυτές στην Ουάσιγκτον θεωρούν ότι το κλίμα έντασης θα διατηρηθεί μέχρι το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης Νετανιάχου κι απ’ εκεί και μετά,  θα ξεκινήσουν οι κινήσεις προσέγγισης και ξεπεράσματος των διαφορών. Εξ άλλου, η κρίση δεν άγγιξε την συνεργασία των δύο χωρών στο επίπεδο άμυνας και ανταλλαγής πληροφοριών.