Η συγκινητική υποδοχή εκπροσώπων της ΕΟΚΑ στη Βρετανία

Τα λόγια και οι μνήμες που αντάλλαξαν οι εκπρόσωποι των συνδέσμων αγωνιστών με τους παλιούς φίλους που τώρα ζουν στη χώρα που κάποτε ήταν ο εχθρός φανέρωσαν στους νεότερους το μεγαλείο της ψυχής πίσω από τον αγώνα.

Το να αψηφάς τον θάνατο για τα ιδανικά σου είναι σπουδαία και σπάνια υπόθεση και η αναγνώριση 60 χρόνια μετά σημαίνει το παν για αυτούς που το έπραξαν, συντελώντας τα μέγιστα στη γέννηση του ανεξάρτητου κυπριακού κράτους. Αυτό πρόδιδε το χαμόγελο και το δάκρυ στα μάτια τους. Έτσι είναι η ευγνωμοσύνη των ταπεινών ηρώων που ευχαριστούν για την αναγνώριση αντί να ζητούν ευχαριστίες για το ρίσκο που ανέλαβαν.  

Πιο ειδική αφορμή για τις εκδηλώσεις στάθηκαν τα 20χρονα της ίδρυσης του Μελάθρου Αγωνιστών ΕΟΚΑ. Η παροικία δεσμεύθηκε να συνεχίσει να στηρίζει αυτό το πρότυπο ιατρικό κέντρο και τη στέγη ηλικιωμένων, πόνημα ψυχής των αγωνιστών, πάλι με την προσφορά προς στην πατρίδα ως κίνητρό τους. Άλλωστε, όπως εύστοχα παρατήρησε ο Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας Γρηγόριος, «κάποιοι από εμάς ίσως το χρειαστούν στο μέλλον».  

Ανάλογες εκδηλώσεις γίνονται σε πολλές κυπριακές παροικίες ανά τον κόσμο. Ασφαλώς ωστόσο η παρουσία των αγωνιστών στη Βρετανία είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, ιδιαίτερη ευαισθησία. Το Λονδίνο, το Μπέρμιγχαμ, τόσες άλλες βρετανικές πόλεις έχουν γίνει πλέον η πρώτη πατρίδα τόσων Κυπρίων. Παράλληλα όμως η περίοδος της αποικιοκρατίας και στη συνέχεια η στάση του Ηνωμένου Βασιλείου, μιας εκ των εγγυητριών δυνάμεων, έναντι της τουρκικής εισβολής δημιούργησαν μία βαθιά καχυποψία που με διάφορες αφορμές συντηρείται ίσως το ίδιο βαθιά ακόμα και σήμερα.

Σε μία από τις τοποθετήσεις του ο Ανδρέας Αγγελόπουλος, η ψυχή του Μελάθρου Αγωνιστών, είπε ότι αυτό το κεφάλαιο για πολλούς αγωνιστές, για πολλούς Κύπριους, δε θα κλείσει μέχρι η Βρετανία να απολογηθεί, μέχρι κάποιος ηγέτης να πάει και να γονατίσει στα φυλακισμένα μνήματα ζητώντας συγνώμη.

  Ο Υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης, που τίμησε με την παρουσία του τους αγωνιστές, το έθεσε σε πιο πολιτική βάση. Αφού παρατήρησε ότι οι διμερείς σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν βελτιωθεί σημαντικά με συνέργειες και συμφωνίες σε μια σειρά από τομείς και με πιο προφανή απόδειξη την πολυπληθή και ευημερούσα κυπριακή παροικία, έστειλε ένα ήπιο στα λόγια μα αυστηρό στην ουσία μήνυμα: «Η οριστική και ιστορική συμφιλίωση με το Ηνωμένο Βασίλειο θα επέλθει και θα εξαρτηθεί από τη στάση που θα τηρήσει η Βρετανία στις εν εξελίξει προσπάθειες για επίλυση του Κυπριακού προβλήματος».

Με συνέντευξή του μάλιστα  στο LGR, στο ραδιόφωνο της παροικίας, ο υπουργός έστειλε ακόμα ένα σοβαρό μήνυμα με τον δικό του ανεπιτήδευτο τρόπο: αν η χαλαρή στάση κάποιων ξένων δυνάμεων, μεταξύ των οποίων και η Βρετανία, κατά την εισβολή του Μπαρμπαρός στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει εκληφθεί από την Άγκυρα ως ενθάρρυνση να το ξαναπράξει, θα πρέπει να ξέρουν όλοι ότι οι προσπάθειες για μια ομαλή πορεία επίλυσης του Κυπριακού σε αυτή τη σπάνια στιγμή που υπάρχουν θετικοί οιωνοί θα καταβαραθρωθούν. «Και ελπίζω να ενεργούν προληπτικά προς την πλευρά της Άγκυρας για να της εξηγούν ότι αν αυτή τη φορά επιχειρήσει κάτι τέτοιο θα έχει σοβαρές συνέπειες μαζί τους. Τουλάχιστον να έχουν το θάρρος να της πουν αυτό το πράγμα», ήταν τα λόγια του κ. Κασουλίδη.

Το μήνυμα αυτό έχει ληφθεί από τους Βρετανούς πολιτικούς και διπλωμάτες. Ούτως ή άλλως, η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά του Ερντογάν έχει προκαλέσει συζητήσεις στο Λονδίνο περί άστατου και απρόβλεπτου συμμάχου, αν και η αλήθεια είναι πως σε ό,τι αφορά το Κυπριακό αρκετοί Βρετανοί με επιρροή θεωρούν ότι η Τουρκία θέλει τη λύση.

Το ερώτημα βέβαια είναι ποιά λύση θέλει η Τουρκία και το πώς η Βρετανία, ακόμα εγγυήτρια δύναμη, θα συμβάλλει πρακτικά και ουσιαστικά ως προς την εξασφάλιση της τουρκικής συναίνεσης επί μίας όσο το δυνατόν δικαιότερης και βιώσιμης λύσης που θα ικανοποιεί τις επιθυμίες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, όπως έδειξε η εκλογή Ακιντζί. Μια λύση που θα ικανοποιεί παράλληλα τον σκοπό ζωής και θυσίας των αγωνιστών της περιόδου 1955-1959 που συνεχίζουν όπως μπορούν να μάχονται και να θυμίζουν.