Ένα σοσιαλιστής διεκδικεί την προεδρία των ΗΠΑ

Αυτή τη φορά, όμως, ο ανεξάρτητος Γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, υποψήφιος για το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος στις προεδρικές εκλογές του 2016, δεν έχει κρύψει ποτέ τις σοσιαλδημοκρατικές του πεποιθήσεις, από την δεκαετία του ’80 που εξελέγη δήμαρχος της πόλης Μπέρλινγκτον του Βερμόντ.

Ούτε στη δεκαετία του ’90, όταν έγινε ο πρώτος αμερικανός βουλευτής που δήλωσε σοσιαλιστής, κερδίζοντας την μοναδική έδρα της πολιτείας του στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Υπό την έννοια αυτή, στις προκριματικές εκλογές ο Σάντερς δεν πρόκειται να ακούσει κάτι που δεν ελέχθη σε βάρος άλλων υποψηφίων για την προεδρία, ακόμη και προέδρων της Αμερικής.

Γεννημένος στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης απόεβραίους γονείς, δραστηριοποιήθηκε έντονα στη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων στα κοινωνικά, αντιπολεμικά και αντιρατσιστικά κινήματα, ενώ κάποια στιγμή στα 22 του χρόνια έζησε για κάποιο διάστημα σε κιμπούτς στο Ισραήλ, όπως συνήθιζαν αρκετοί εβραϊκής καταγωγής αριστεροί αμερικανοί.

Στο Βερμόντ όπου μετακόμισε στη δεκαετία του’70 έκανε διάφορες δουλειές και διεκδίκησε διάφορες πολιτικές θέσεις, μέσω ενός τοπικού αριστερίζοντος κόμματος. Σε μια πολιτεία μικρή, αραιοκατοικημένη και δασώδη όπου οι συντηρητικές αξίες και ο  φιλελευθερισμός καμιά φορά διαχωρίζονται δύσκολα, έκαναν το Σάντερς αγαπητό στο Μπέρλινγκτον, τη μόνη βιομηχανική πόλη της πολιτείας, στην οποία εξελέγη δήμαρχος, εφαρμόζοντας πολλά κοινωνικά προγράμματα.

Το μικρό του αριστερό ανεξάρτητο κόμμα, αν και ποτέ δεν είχε πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο, είχε αρκετές ψήφους που επέτρεπαν στα βέτο του Σάντερς να μην ανακαλούνται.

Με όλα αυτά, κατόρθωσε το 1991 να γίνειμέλος του Κογκρέσου – ως σοσιαλιστής και ανεξάρτητος – και να εκλέγεται άνετα μέχρι το 2006 που κέρδισε τις εκλογές για τη Γερουσία, με την ανοχή και στήριξη του Δημοκρατικού Κόμματος.

Στην 25χρονη θητεία του στη Βουλή και τη Γερουσία έχει λάβει φιλελεύθερες, προοδευτικές και αντιπολεμικές θέσεις, με εξαίρεση τους νόμους για την οπλοκατοχή, όπου συντάσσεται με τους ρεπουμπλικανούς, καθώς στην πολιτεία του πρακτικά κάθε ενήλικας έχει άδεια οπλοκατοχής,

Η εξαγγελία της υποψηφιότητάς του για το χρίσμα τωνΔημοκρατικών στις 30 Απριλίου, εξέπληξε πολλούς, καθώς έχει να αντιμετωπίσειτονπανίσχυρο μηχανισμό της Χίλαρι Κλίντον, ο οποίος έχει αποθαρρύνει ακόμη κι αυτόν τον αντιπρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Ο ίδιος ωστόσο, προειδοποίησε την περασμένη Κυριακή, μέσω της εκπομπής του Γιώργου Στεφανόπουλου στο ABC, να μην τον υποτιμούν.

Κι ίσως έχουν δίκιο, αν θυμηθεί κανείς τον παλαιό κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Τζέρι Μπράουν απέναντι στον Μπιλ Κλίντον ή τον Πατ Μπιουκάναν απέναντι στον Τζόρτζ Μπους. Μάλιστα καθώς η πολιτεία του Νιου Χαμσάιρ είναι γειτονική του Βερμόντ κι η Αϊόβα, παρότι μεσοδυτική, έχει πολλά κοινά σημεία με την πολιτεία του, δεν αποκλείεται κερδίζοντας υψηλά ποσοστά, ή και αυτές τις πολιτείες, να δημιουργήσει στο ξεκίνημα των προκριματικών ένα ισχυρό ρεύμα.

«Δεν πιστεύω ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που υπερασπίστηκαν την αμερικανική δημοκρατία αγωνίστηκαν για να δημιουργηθεί μία κατάσταση στην οποία οι δισεκατομμυριούχοι έχουν στην τσέπη τους την πολιτική διαδικασία», είπε ανακοινώνοντας την υποψηφιότητά του.

Το μήνυμα ήταν μεν ευθεία βολή για τη Χίλαρι Κλίντον και τους μεγάλους δωρητές εντός και εκτός της Αμερικής προς το ίδρυμα του συζύγου της, αλλά ήταν και το σύνθημα του συνόλου του Δημοκρατικού Κόμματος στις δύο τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, ενάντια στους υπερσυντηρητικούς δισεκατομμυριούχους οι οποίοι ξόδεψαν εκατοντάδες εκατομμύρια για να πλήξουν το σύστημα υγείας του Ομπάμα και να εκλέξουν ρεπουμπλικανούς.

Ο Μπέρνι Σάντερς δεσμεύθηκε ότι δεν θα δεχθεί εισφορές από τα λεγόμεν SuperPAC, θα επιδιώξει μικρές ενισχύσεις (όπως έκανε με επιτυχία ο Ομπάμα το 2008) και μάλιστα σε 24 ώρες από την εξαγγελία της υποψηφιότητάς του συγκέντρωσε 1,5 εκατομμύριο δολάρια.

Αν και λίγοι πιστεύουν ότι ο Σάντερς έχει καμία πιθανότητα απέναντι στη Χίλαρι Κλίντον, αρκετοί εντός του Δημοκρατικού Κόμματος ελπίζουν πως η υποψηφιότητά του θα λειτουργήσει ως ανάχωμα για περαιτέρω διολίσθηση του Δημοκρατικού Κόμματος προς τα δεξιά.

Ο φόβος ωστόσο είναι, όχι τόσο από τον ίδιο τον Μπέρνι Σάντερς, όσο από το μήνυμα που θα στείλει η ενέργειά του να αψηφήσει τον πανίσχυρο μηχανισμό της Χίλαρι.

 Αν – όπως φοβούνται – τη σκυτάλη πάρει κάποια μειονοτική υποψηφιότητα (συζητείται έντονα η πιθανότητα μετά τα φυλετικά γεγονότα να κατέλθει υποψήφιος αφροαμερικανός), είναι δυνατόν να αποδυναμωθεί το Δημοκρατικό Κόμμα κι όποιος λάβει το χρίσμα να έχει υποστεί πληγές που δεν θα του επιτρέψουν να νικήσει στις εκλογές του Νοεμβρίου του 2016.