Συμφωνία βήμα-βήμα με τους δανειστές

Συγκλίνουσες πληροφορίες αλλά  και η ανάλυση των δεδομένων φέρουν και την Αθήνα να ανοίγει πλέον στα σοβαρά το χαρτί για μια νέα παράταση της δανειακής σύμβασης (λήγει στις 30 Ιουνίου και αποτελεί συνέχεια της παράτασης που προβλέφθηκε στη συμφωνία της 25ης Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες), έως το Μάρτιο του 2016 .

Τότε λήγει η παρουσία του ΔΝΤ στο Ελληνικό Πρόγραμμα και η ελληνική πλευρά  δέχεται την αύξηση του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα το 2015 στο 1%. Η κυβέρνηση είχε προτείνει αρχικά 0,6% και κατόπιν 0,75%) και ως αντάλλαγμα οι εταίροι θα αποδεχθούν να υπάρχει ειδική αναφορά στο ελληνικό χρέος, για το οποίο η Αθήνα προτείνει ανταλλαγή ομολόγων.  Ενδεχομένως  δε να μην είναι καθόλου τυχαία  και η παρέμβαση του μέλους του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Μπενουά Κερέ, ο οποίος έστειλε το μήνυμα ότι το θέμα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους δεν είναι ταμπού, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να υπάρξει μία τέτοια αναδιάρθρωση από τις χώρες της Ευρωζώνης στο πλαίσιο της συμφωνίας των δύο πλευρών.

Επιδίωξη της ελληνικής πλευράς είναι η μείωση του χρέους μέσω της μεταφοράς των ομολόγων ύψους 27 δισ. ευρώ που κατέχει η ΕΚΤ στον ESM, πέραν της χρήσης των 10,9 δισ. ευρώ που προορίζονται για το ΤΧΣ, «ώστε να πάρουμε ανάσα και να υπάρχει η δυνατότητα της ένταξης στην ποσοτική χαλάρωση», όπως έλεγαν Κυβερνητικοί κύκλοι . Το αίτημα χρηματοδότησης της ελληνικής πλευράς περιλαμβάνει τα κεφάλαια από το ευρωπαϊκό σκέλος του τρέχοντος προγράμματος, τα χρήματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), καθώς και την ανταλλαγή χρέους μεταξύ του ESM και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η ελληνική πλευρά δηλώνει διατεθειμένη να συζητήσει τους στόχους για τα πρωτογενή πλεονάσματα, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμα τίποτα.

Οι διαβουλεύσεις προς αυτήν την κατεύθυνση συνεχίζονται σε όλα τα επίπεδα, επισημαίνει η ελληνική πλευρά, ενώ τονίζει ότι με τις επαφές του πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες αποσκοπεί να βρεθεί πιο κοντά στη συμφωνία.  Πάντως ακόμα και αν οι δανειστές αποδεχθούν την ελληνική πρόταση το πιθανότερο είναι η Ελλάδα ναπεράσει ένα είδος αξιολόγησης και θα αναγκαστεί να λάβει μέτρα . Για την ώρα τα μέτρα που θα πάρει η κυβέρνηση ούτε είναι ξεκάθαρα, ούτε έχουν εξειδικευτεί, με αποτέλεσμα να μην έχει δοθεί το τελικό  «πράσινο φως» από τους Θεσμούς.

Μπορεί η 9μηνη παράταση να είναι πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως η κυβέρνηση προχωράει μόνη της, αφού το Μνημόνιο θα τη «δένει» με υποχρεώσεις και δεσμεύσεις που θα πρέπει να τηρεί και να μην παρεκκλίνει καθόλου από αυτές. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι πως δεν θα μπορέσει να προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες. Με άλλα λόγια, θα μπουν στον «πάγο» και με τον πλέον επίσημο τρόπο οι προεκλογικές δεσμεύσεις. Η Ελληνική Κυβέρνηση διαμηνύει πως δεν ζητάει νέα χρήματα από τους δανειστές, αλλά χρησιμοποιεί παλαιά και νέα «εργαλεία» στο πλαίσιο του υπάρχοντος προγράμματος που καλύπτουν χρηματοδοτικές ανάγκες ύψους 25-30 δισ. ευρώ. Επίσης, αν προκριθεί η πρόταση, οι δανειστές δεν θα χρειαστεί να δώσουν χρήματα ούτε νέα δάνεια (που δεν θα εγκρίνονταν από τα ξένα Κοινοβούλια που θα ζητούσαν νέο και πιο σκληρό Μνημόνιο), ενώ θα έχουν υπό την εποπτεία τους τη χώρα, μέχρι τουλάχιστον τον Μάρτιο του 2016.  

Με τα μέχρι τώρα δεδομένα προκειμένου να κλειδώσει η παράταση το «πάρε – δώσε» Ελλάδας δανειστών διαμορφώνεται ως εξής :

• Επώδυνες μεταρρυθμίσεις στα διαρθρωτικά, κρατώντας κάποιες «κόκκινες γραμμές», όπως η κατάργηση του ΕΚΑΣ, η υπαγωγή του ρεύματος στον υψηλότερο συντελεστή ΦΠΑ, η μείωση των συντάξεων και τα εργασιακά. Ουσιαστικά, αυτά που ανέφερε και ο πρωθυπουργός στη Βουλή.

• Στα εργασιακά, η επαναφορά συλλογικών διαπραγματεύσεων και κατώτατου μισθού θα παραμείνουν στο συρτάρι μέχρι νεωτέρας.

• Μεγαλύτερο πρωτογενές πλεόνασμα για το 2015 από το 0,75% στο 1% του ΑΕΠ. Αυτό μεταφράζεται σε επιπλέον μέτρα, που θα κυμανθούν στα 500 εκατομμύρια ευρώ.

Πρακτικά μέσα απ΄αυτή την διαδικασία παράτασης η Ελλάδα ζητάει: Να  περιλαμβάνεται ως προϋπόθεση να συμπεριληφθεί στη συμφωνία η διευθέτηση του χρέους, με χρονοδιαγράμματα και εργαλεία απομείωσης και παράλληλα η κυβέρνηση ζητάει:

• τα 3,8 δισ. από τις δόσεις των Ευρωπαίων,

• 6,5 δισ. χρεών προς την ΕΚΤ που πρέπει να πληρωθούν φέτος, αλλά θα ανταλλαγούν και θα μεταφερθούν στον ESM,

• τα 10,9 δισ. από το ΤΧΣ, • το 1,2 δισ. που αναμένεται να επιστραφεί από την ΕΚΤ,

• τα κέρδη 1,9 δισ. από ελληνικά ομόλογα που θα επιστρέψουν οι ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες,

• περίπου 1,5 δισ. που θα αποδώσουν το 2016 οι ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες από κέρδη τους από ελληνικά ομόλογα κατά το 2015,

• ενδεχόμενα 2-3 δισ. από αύξηση του ορίου δανεισμού μέσω εντόκων γραμματίων, • πιθανώς 2-3 δισ. από πιλοτικές εκδόσεις νέων ομολόγων.