Η επίσκεψη Χάμοντ στην Κύπρο

Η προηγούμενη επίσκεψη του κ. Χάμοντ, στα τέλη Μαρτίου-αρχές Απριλίου, είχε χρειαστεί να αναβληθεί λόγω των εξελίξεων στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ήταν μάλλον μια ευτυχής συγκυρία για τους Βρετανούς διπλωμάτες, καθώς την 1η Απριλίου ο κ. Χάμοντ φερόταν να προετοιμάζεται για συνάντηση με τον Ντερβίς Έρογλου στα κατεχόμενα.

Τρεις και πλέον μήνες μετά, το έδαφος ήταν σαφώς πιο πρόσφορο για την επίσκεψη του επικεφαλής της βρετανικής διπλωματίας. Η ανάδειξη στο προσκήνιο του Μουσταφά Ακιντζί έχει αλλάξει ουσία και εντυπώσεις και μαζί με την εποικοδομητική και προσεκτική στάση του προέδρου Αναστασιάδη, έχει προκαλέσει ένα κύμα αισιοδοξίας που έχει φτάσει έως και τις βρετανικές ακτές. Τόσο ορμητικό είναι αυτό το κύμα, ώστε ο κ. Χάμοντ προ εβδομάδων μίλησε στη Βουλή των Κοινοτήτων για «άστρα που ποτέ πριν δεν ήταν τόσο αισιόδοξα ευθυγραμμισμένα στην Κύπρο».

Η επίσκεψη στην Κύπρο, όσο και αν δε συνδεόταν με την παρουσία του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι αναμφίβολα απόδειξη του αυξημένου διεθνούς ενδιαφέροντος για αυτή που μοιάζει στους ξένους ως η καλύτερη ευκαιρία εδώ και καιρό για να αφαιρεθεί ένα αγκάθι από τα πλευρά της Ευρώπης.

Διπλωμάτες μετέφεραν την ανυπομονησία του υπουργού Εξωτερικών να δει από κοντά το θετικό κλίμα και ικανοποίηση από όσα τελικά είδε. Ο κ. Χάμοντ ήθελε και μπόρεσε να επαναλάβει σε αυτή τη φάση τη θέση του Λονδίνου ότι στηρίζει τη διαδικασία υπό τα Ηνωμένα Έθνη. Παράλληλα, ασφαλώς φρόντισε να δώσει έμφαση και στα θέματα που καίνε ενδεχομένως και πιο άμεσα το Λονδίνο και δη στις μεταρρυθμίσεις που επιδιώκει η κυβέρνηση Κάμερον στη λειτουργία της ΕΕ ενόψει του δημοψηφίσματος για παραμονή η έξοδο της χώρας από την ενωμένη Ευρώπη.

Όσον αφορά το τι κόμισε στο τραπέζι του Κυπριακού, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών πιστεύει ότι η χώρα του δε θα προσέφερε καλές υπηρεσίες στην επίτευξη λύσης αν επενέβαινε τώρα, πιστός στη μόνιμη επωδό των Βρετανών ότι η λύση πρέπει να προκύψει από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους. Επανέλαβε ωστόσο στους συνομιλητές του ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι έτοιμο να βοηθήσει όταν του ζητηθεί και αφού έχει σημειωθεί επαρκής πρόοδος στις διακοινοτικές συνομιλίες.

Σε μια ένδειξη του είδους της βοήθειας που είναι διατεθειμένη να προσφέρει η βρετανική κυβέρνηση, ο κ. Χάμοντ επαναβεβαίωσε την «πολύ μεγάλη και γενναιόδωρη» προσφορά παραχώρησης σχεδόν της μισής έκτασης των βάσεων σε μια επανενωμένη Κύπρο.

Το μεγάλο θέμα των εγγυήσεων είναι επίσης ένα ερώτημα που στο Λονδίνο γνωρίζουν ότι θα πρέπει να απαντήσουν όταν έρθει η ώρα. Επισήμως συζητήσεις επ' αυτού για την ώρα δε γίνονται. Διπλωματικές πηγές επαναλαμβάνουν διαρκώς ότι η Βρετανία δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη διατήρηση κάποιου ειδικού καθεστώτος επί της ασφάλειας της Κύπρου, κάτι που είπε και ο Φίλιπ Χάμοντ. Αρκεί βέβαια οι όποιες αλλαγές να μην συγχυστούν με τη λειτουργία των βάσεων, για τις οποίες καμία βρετανική κυβέρνηση δεν θα σήκωνε κουβέντα.

«Με την ελληνική κυβέρνηση πλέον τόσο δημοσίως να προτάσσει τον τερματισμό του απηρχαιωμένου καθεστώτος των εγγυήσεων, θεωρητικά το όλο σύστημα δε γλιτώνει την κατάρρευση. Πώς μπορεί να σταθεί ένα τρίποδο χωρίς το ένα του πόδι;», σχολίασε έμπειρος διπλωμάτης.

Άλλη πηγή σημείωσε ότι το Λονδίνο «συνειδητοποιεί πως μια Κύπρος το έτος 2015, πλήρες μέλος της ΕΕ δεν μπορεί να συνεχίσει με ένα τόσο ξεπερασμένο σύστημα ασφάλειας, ιδίως από τη στιγμή που είναι κοινώς παραδεκτό ότι δεν έχει εξυπηρετήσει τα καλώς νοούμενα συμφέροντα όλων των Κυπρίων».

Σε κάθε περίπτωση, ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας θεωρεί ότι είναι νωρίς για τη χώρα του να «μπλέξει» με λεπτομέρεια σε αυτό το μέτωπο του Κυπριακού. Κατά συνέπεια, για την ώρα το μήνυμα προς τη Λευκωσία είναι το πάγιο: Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει την υπό τα Ηνωμένα Έθνη διαδικασία και είναι έτοιμο να συνεισφέρει με όποιον τρόπο μπορεί, όταν φτάσει η ώρα, στην επίτευξη μίας περιεκτικής λύσης.