Η Ρωμιοσύνη έν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου - video

Με αυταπάρνηση και ανυπόκριτη λεβεντιά ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός, οι Μητροπολίτες Πάφου Χρύσανθος, Κιτίου Μελέτιος και Κυρηνείας Λαυρέντιος και πέραν των 500 προκρίτων και λαϊκών θυσιάστηκαν για να γλυτώσουν το λαό από χειρότερα δεινά.

Τον Ιούλιο του 1821 ο Τούρκος διοικητής της Κύπρου εξασφάλισε γραπτή άδεια από τον Σουλτάνο, για να θανατώσει τους επισκόπους της Κύπρου και μεγάλο αριθμό προκρίτων με την κατηγορία ότι σχεδίαζαν ξεσηκωμό κατά της τούρκικης κυριαρχίας.

Ο Τούρκος Κιόρογλου επισκέπτεται κρυφά στο Αρχιεπισκοπικό μέγαρο τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και αφού του διαβάζει την απόφαση προτείνει να τον φυγαδεύσει στη Σκάλα όπου μπορεί να βρει άσυλο στα ξένα Προξενεία. Ο Αρχιεπίσκοπος όμως αρνείται φοβούμενος ότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε χειρότερα κακά για την υπόδουλη ρωμιοσύνη του νησιού.

Την επομένη ο Αρχιεπίσκοπος τελεί τη θεία λειτουργία και κοινωνεί των αχράντων μυστηρίων. Βγαίνοντας από την εκκλησία συλλαμβάνεται και οδηγείται ενώπιον του Τούρκου διοικητή όπου εν τω μεταξύ έχουν οδηγηθεί και οι τρεις άλλοι δεσποτάδες. Κατά τη συνάντηση αυτή ο Μουσελλίμ-αγάς κατηγορεί την εκκλησιαστική ηγεσία ότι οι Ρωμιοί ετοιμάζουν ξεσηκωμό. Τους καλεί να ομολογήσουν και παράλληλα τους απειλεί με θάνατο. Ο Αρχιεπίσκοπος αρνείται τα πάντα και ταυτόχρονα διακηρύσσει με περηφάνια ότι η ρωμιοσύνη θα επιζήσει στους αιώνες.

Οι δεσποτάδες οδηγούνται στο κρατητήριο και ο Μουσελλίμ-αγάς καλεί ένα φτωχό βοσκό τον οποίο με απειλές και υποσχέσεις εξαναγκάζει να μαρτυρήσει ότι οι Ρωμιοί του νησιού ετοιμάζουν ξεσηκωμό.

Παρά τις προτροπές και απειλές οι δεσποτάδες δεν υποκύπτουν και έτσι οδηγούνται στον τόπο του μαρτυρίου. Ο Αρχιεπίσκοπος απαγχονίζεται ενώ οι τρεις δεσποτάδες αποκεφαλίζονται, μαζί τους και ο βοσκός που είχε ψευδομαρτυρήσει. Τα άψυχα κορμιά παραμένουν άταφα τρεις ημέρες κατά διαταγή του Μουσελλίμ - αγά, για παραδειγματισμό.

Ακολουθεί video του μελοποιημένου ποιήματος της 9ης Ιουλίου, από τον Λάρκο Λάρκου.

Σύνταξη: Εύη Μουρούζη