Μετακινήσεις οστών σε τουλάχιστον 4 σημεία στα κατεχόμενα

Ενόψει της συνεδρίασης της Επιτροπής Υπουργών του ΣτΕ, μεταξύ 6 και 8 Δεκεμβρίου, στο Στρασβούργο, όπου θα συζητηθεί το θέμα των αγνοουμένων και το θέμα της συμμόρφωσης της Άγκυρας με σχετικές αποφάσεις του ΕΔΑΔ, η Λευκωσία θέτει τρία σημεία, ζητώντας από την Τουρκία να δώσει πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας πληροφορίες, να διεξάγει αποτελεσματικές έρευνες, αλλά και να δώσει πληροφορίες για τις μετακινήσεις οστών.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό υπόμνημα, η ευθύνη για αποτελεσματική διερεύνηση για την τύχη και τις συνθήκες εξαφάνισης όλων των Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων βαραίνει αποκλειστικά την Τουρκία, ενώ το έργο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ) δεν απαλλάσσει την Άγκυρα από τις ευθύνες της.
Η Λευκωσία υπενθυμίζει εξάλλου ότι η Τουρκία δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί με την ετυμηγορία του δικαστηρίου, επιτείνοντας έτσι την αγωνία και την ταλαιπωρία των συγγενών των θυμάτων.
«Η ΔΕΑ δεν είναι μέρος του εσωτερικού μηχανισμού διερεύνησης της Τουρκίας στο ζήτημα των αγνοουμένων προσώπων» αναφέρεται στο υπόμνημα, ενώ σημειώνεται ότι η ΔΕΑ είναι επιφορτισμένη με την ανθρωπιστική αποστολή της διακρίβωσης της τύχης όλων των αγνοουμένων στην Κύπρο.

Ακολούθως παρατίθενται τα στοιχεία της ΔΕΑ, που κάνουν λόγο για 988 περιπτώσεις αγνοουμένων που δεν έχουν εντοπιστεί ή ταυτοποιηθεί ακόμη από τις συνολικά 1508. «Στην ουσία, αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία είναι υπεύθυνη για το γεγονός ότι το 65% των ατόμων που εξαφανίστηκαν το 1974 εξακολουθούν να αγνοούνται».
Σημειώνεται επίσης ότι αν συνεχιστεί η «ανησυχητική τάση» στις επιτυχημένες εκσκαφές, από 46% το 2007 στο 25% το 2016, τότε «το έργο της ΔΕΑ θα βρίσκεται σε σοβαρό κίνδυνο». Για να αποφευχθεί αυτό, προστίθεται, η Τουρκία πρέπει να συνεργαστεί σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις περιπτώσεις, ώστε να διασφαλιστεί η επιτυχία των εκσκαφών.

«Συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας για παροχή πληροφοριών»

Ως προς τις μετακινήσεις οστών στα κατεχόμενα, η Λευκωσία αναφέρει ότι αυτό πιστοποιείται από τα αρχαιολογικά ευρήματα κατακερματισμένων οστών. Επικαλείται παράλληλα τη ΔΕΑ, η οποία έχει αποφανθεί ότι για τη μετακίνηση καταβλήθηκαν μεγάλες προσπάθειες με τη χρήση βαρέων μηχανημάτων.

«Οι σκόπιμες μετακινήσεις οστών έχουν συμβεί μέχρι στιγμής σε τέσσερα σημεία στις κατεχόμενες περιοχές» αναφέρεται, ενώ προστίθεται ότι οι περιπτώσεις αυτές δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν κλείσει μέχρι την ανακάλυψη του συνόλου των οστών. Σύμφωνα με τη Λευκωσία, οι υποθέσεις θα εκκρεμούν μέχρι να ταυτοποιηθούν όλα τα λείψανα και να επιστραφούν στις οικογένειές τους.

Η κυπριακή Κυβέρνηση αναφέρεται και στη συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας να ενημερώσει τη ΔΕΑ για τις τοποθεσίες όπου μετακινήθηκαν οστά, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις και τις διάφορες αποφάσεις της Επιτροπής Υπουργών.

Σε σχέση με το αίτημα της Λευκωσίας για πρόσβαση σε πληροφορίες, στο υπόμνημα αναφέρεται ότι είναι ύψιστης σημασίας η πρόσβαση της ΔΕΑ σε στρατιωτικά και άλλα αρχεία της Άγκυρας.

«Η Τουρκία δεν παρείχε ποτέ τις ζωτικής σημασίας πληροφορίες που η ΔΕΑ χρειάζεται» για να βρεθούν οι τοποθεσίες των αγνοουμένων που εθεάθησαν τελευταία φορά υπό τη συνοδεία του τουρκικού στρατού, προστίθεται.

Για την κυπριακή Κυβέρνηση, η παροχή πληροφοριών αναφορικά με την περισυλλογή των νεκρών από τα πεδία μαχών πρέπει να καταστεί προτεραιότητα, με την Τουρκία να έχει «ιδιαίτερη και σοβαρή ευθύνη για τη συγκεκριμένη αυτή πτυχή».

Προστίθεται ότι μένει να αποδειχθεί κατά πόσον η Τουρκία θα ανταποκριθεί στο κάλεσμα της ΔΕΑ, κατά τρόπο χρήσιμο, έγκαιρο και καλόπιστο, που θα συνάδει με τις αποφάσεις του δικαστηρίου και της Επιτροπής Υπουργών του ΣτΕ.

Η Λευκωσία ζητά τέλος απρόσκοπτη πρόσβαση της ΔΕΑ σε στρατιωτικές ζώνες, ενώ σημειώνει ότι η άρνηση της Τουρκίας για καταβολή των ποσών που επιδικάστηκαν από το ΕΔΑΔ αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των υποχρεώσεών της.

Προτάσεις Λευκωσίας για την υιοθέτηση απόφασης

Η Κυπριακή Δημοκρατία προτείνει προς την Επιτροπή Υπουργών να λάβει μια απόφαση στην επικείμενη συνεδρία της, που να ζητά, μεταξύ άλλων, από την Άγκυρα την αυτεπάγγελτη εξέταση εκθέσεων και στρατιωτικών αρχείων που έχει στην κατοχή της αναφορικά με σημεία ταφής, τις μετακινήσεις οστών και τις περισυλλογές από τα πεδία των μαχών.

Επίσης, ζητά να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διερεύνηση και σύντομη κατάληξη των υποθέσεων, αλλά και να επαναβεβαιωθεί η άνευ όρων υποχρέωση της Άγκυρας να καταβάλει αποζημιώσεις.

Πηγή: ΚΥΠΕ