Με αφανισμό κινδυνεύουν τα έντομα

Πάνω από το 40% των ειδών εντόμων βρίσκονται σε ύφεση και το ένα τρίτο από αυτά απειλούνται με εξαφάνιση, σύμφωνα με την ανασκόπηση. Ο ρυθμός εξαφάνισης είναι οκτώ φορές ταχύτερος από αυτόν των θηλαστικών, των πτηνών και των ερπετών. Η συνολική μάζα των εντόμων μειώνεται κατά 2,5% ετησίως, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα. Αυτό το τρομακτικό ποσοστό σημαίνει ότι τα έντομα θα μπορούσαν να εξαφανιστούν μέσα σε έναν αιώνα.

Σύμφωνα με τον Guardian, που δημοσιεύει τα σοκαριστικά ευρήματα της ανασκόπησης, ο πλανήτης βρίσκεται στην αρχή της έκτης μαζικής εξαφάνισης ειδών στην ιστορία του. Τεράστιες απώλειες έχουν ήδη καταγραφεί σε μεγαλύτερα ζώα που είναι ευκολότερο να μελετηθούν. Ωστόσο τα έντομα είναι μακράν τα πιο ποικίλα και πολυάριθμα πλάσματα στον πλανήτη, με τη βιομάζα τους να ξεπερνά κατά 17 φορές εκείνη των ανθρώπων.

Η παρουσία τους είναι «ουσιώδης» για τη σωστή λειτουργία όλων των οικοσυστημάτων στο περιβάλλον, λένε οι ερευνητές, αφού αποτελούν τροφή για άλλα πλάσματα αλλά και πολύτιμους επικονιαστές και ανακυκλωτές θρεπτικών ουσιών.

Δραματική μείωση του πληθυσμού των εντόμων καταγράφηκε πρόσφατα στη Γερμανία και στο Πουέρτο Ρίκο, ωστόσο η κρίση είναι αναμφίβολα παγκόσμια. Οι ερευνητές διατύπωσαν τα συμπεράσματά τους με ασυνήθιστα ισχυρούς όρους στην σχετική μελέτη: «Οι τάσεις [των εντόμων] επιβεβαιώνουν ότι το έκτο σημαντικό γεγονός μαζικού αφανισμού έχει βαθιές επιπτώσεις σε όλες τις μορφές ζωής στον πλανήτη μας. Αν δεν αλλάξουμε τους τρόπους παραγωγής τροφής, τα έντομα στο σύνολό τους κινδυνεύουν να εξαφανιστούν μέσα σε μερικές δεκαετίες», γράφουν οι επιστήμονες και συμπληρώνουν: «Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας εξαφάνισης για τα οικοσυστήματα του πλανήτη θα είναι τουλάχιστον καταστροφικές».

Η μελέτη των ερευνητών, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Biological Conservation, αναφέρει ότι η εντατική γεωργία - και πιο συγκεκριμένα η εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων - είναι η βασική αιτία πίσω από τη μείωση του πληθυσμού των εντόμων. Η αστικοποίηση και η κλιματική αλλαγή είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες.

«Εάν οι απώλειες στα διάφορα είδη εντόμων δεν περιοριστούν, αυτό θα έχει καταστροφικές συνέπειες τόσο για τα οικοσυστήματα του πλανήτη όσο και για την επιβίωση της ανθρωπότητας», εξηγεί ο ο Francisco Sánchez-Bayo, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ της Αυστραλίας, ο οποίος εκπόνησε τη μελέτη με τον Kris Wyckhuys, της Κινεζικής Ακαδημίας Γεωργικών Επιστημών στο Πεκίνο.

Ο ρυθμός απώλειας 2,5% των τελευταίων 25-30 ετών είναι «σοκαριστικός», δήλωσε ο Sánchez-Bayo στον Guardian: «Μιλάμε για έναν ταχύτατο ρυθμό. Σε 10 χρόνια, ο πληθυσμός τους θα είναι κατά 1/4 μικρότερος, σε 50 χρόνια θα έχουν μείνει μόνο τα μισά και σε 100 χρόνια δεν θα υπάρχει κανένα».

Μία από τις μεγαλύτερες επιπτώσεις της απώλειας εντόμων αφορά στα πολυάριθμα πουλιά, ερπετά, αμφίβια και ψάρια που τρώνε έντομα. «Αν αυτή η πηγή τροφής εξαφανιστεί, όλα αυτά τα ζώα θα λιμοκτονήσουν» εξηγεί ο Sánchez-Bayo. Τέτοιες αλυσιδωτές επιπτώσεις έχουν ήδη καταγραφεί στο Πουέρτο Ρίκο, όπου πρόσφατη μελέτη αποκάλυψε μια μείωση κατά 98% σε επίγεια έντομα μέσα σε διάστημα 35 ετών.