Αυστηρά μηνύματα για Ρωσία και στήριξη Ουκρανίας στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Συνοπτικά, οι 27 επανέλαβαν πως τυχόν νέες επιθετικές ενέργειες κατά της Ουκρανίας θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις για τη Ρωσία, ενώ καταδίκασαν την εργαλειοποίηση μεταναστών από την Λευκορωσία και εξέφρασαν εκ νέου τη στήριξή τους στη δημοκρατία στη χώρα. Επίσης, συζήτησαν την διαδικασία κατάρτισης της Στρατηγικής Πυξίδας καθώς και τα επόμενα βήματα για ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και της δημιουργίας της Ένωσης Κεφαλαιαγορών.

Νωρίτερα την Πέμπτη οι ηγέτες είχαν καταλήξει και δημοσιοποιήσει συμπεράσματα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού και για την εξωτερική διάσταση του μεταναστευτικού.

Η συζήτηση όσον αφορά την ενεργειακή πολιτική της ΕΕ δεν απέδωσε, σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ άλλων λόγω του αιτήματος χωρών, κυρίως της Ανατολικής Ευρώπης (όπως της Πολωνίας), για εξαίρεση από τον μηχανισμό εμπορίας εκπομπών, καθώς και της συνεχιζόμενης διαφωνίας για το κατά πόσο η πυρηνική ενέργεια θα πρέπει να θεωρείται αποδεκτός τομέας επενδύσεων στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας.

Εξωτερικές υποθέσεις

Σε σχέση με την Ουκρανία, οι 27 υπογράμμισαν την ανάγκη όπως η Ρωσία αποκλιμακώσει τις εντάσεις που προκλήθηκαν από την συγκέντρωση στρατιωτικών στα σύνορα με την Ουκρανία και από την επιθετική ρητορική της.

Επαναλαμβάνοντας την στήριξη στην κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει πως «η όποια περαιτέρω στρατιωτική επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας θα έχει ως απάντηση τεράστιες συνέπειες και σοβαρό κόστος, συμπεριλαμβανομένων περιοριστικών μέτρων σε συντονισμό με εταίρους».

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενθαρρύνει τις διπλωματικές προσπάθειες και στηρίζει τις προσπάθειες στο πλαίσιο του «σχήματος της Νορμανδίας» (με τη συμμετοχή Ουκρανίας, Ρωσίας, Γαλλίας και Γερμανίας) για εφαρμογή των συμφωνηθέντων στο Μινσκ.

Σε σχέση με τη Λευκορωσία, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «καταδικάζει σθεναρά την εργαλειοποίηση μεταναστών και προσφύγων από το καθεστώς της Λευκορωσίας και την ανθρωπιστική κρίση που προκάλεσε» και εκφράζει την αποφασιστικότητα της ΕΕ να απαντήσει στην υβριδική επίθεση του Μινσκ, σεβόμενη παράλληλα της υποχρεώσεις της όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Οι 27 υπογραμμίζουν, σε αυτό το πλαίσιο, τη σημασία της αποτελεσματικής προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ (μέσω μεταξύ άλλων της ενίσχυσης του νομικού πλαισίου της ΕΕ), της καταπολέμησης των δικτύων παράνομης διακίνησης ανθρώπων, της επιβολής στοχευμένων μέτρων κατά της Λευκορωσίας, της διασφάλισης πρόσβασης διεθνών ανθρωπιστικών οργανισμών στην περιοχή και της στήριξης της επιστροφής μεταναστών από τη Λευκορωσία.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε εκ νέου για την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων και επαναλαμβάνει τη στήριξη του δημοκρατικού δικαιώματος του λαού της Λευκορωσίας για νέες και ελεύθερες εκλογές.

Άμυνα και ασφάλεια

Στα συμπεράσματα για την άμυνα και την ασφάλεια, οι ηγέτες επανέλαβαν τη δέσμευση της ΕΕ στην πολυμερή διεθνή τάξη με επίκεντρο τα Ηνωμένα Έθνη και στη συνεργασία κατά κοινών απειλών, όμως σημειώνεται πως «λόγω της αυξημένης παγκόσμιας αστάθειας, του αυξανόμενου στρατηγικού ανταγωνισμού και τις πολύπλοκες απειλές ασφαλείας» η ΕΕ θα αναλάβει περισσότερη ευθύνη για την ασφάλεια της και την δυνατότητα της να ενεργεί αυτόνομα.

Σε αυτό το πλαίσιο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το Συμβούλιο να προχωρήσει με τις εργασίες για μια φιλόδοξη Στρατηγική Πυξίδα στη βάση του προσχεδίου που παρουσίασε στους αρμόδιους Υπουργούς τον Νοέμβριο ο Ύπατος Εκπρόσωπος. Η Στρατηγική Πυξίδα «περιγράφει ένα κοινό στρατηγικό όραμα για την επόμενη δεκαετία» και καλύπτει στρατιωτικές και μη στρατιωτικές πολιτικές, εργαλεία και μηχανισμούς. Οι ηγέτες προσβλέπουν στην παρουσίαση του οδικού χάρτη για την τεχνολογία και προσκαλεί την Κομισιόν και τον Ύπατο Εκπρόσωπο να καταθέσουν προτάσεις σε σχέση με την διαστημική ασφάλεια, την κυβερνοασφάλεια και τις υβριδικές απειλές.

Στα συμπεράσματα τονίζεται ακόμα η συνέχιση της στενής συνεργασίας της ΕΕ με το ΝΑΤΟ καθώς και ότι η ενίσχυση των δυνατοτήτων της ΕΕ μπορεί να δράσει συμπληρωματικά ως προς την βορειοατλαντική συμμαχία.

Όπως προστίθεται, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει επί του θέματος τον Μάρτιο, οπότε και θα κληθεί να εγκρίνει την Στρατηγική Πυξίδα.

Ευρωζώνη

Στα συμπεράσματα της συνόδου της ευρωζώνης σε διευρυμένη σύνθεση που υιοθετήθηκαν μετά από συζήτηση με την επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ και τον Πρόεδρο του Eurogroup Πασκάλ Ντόναχιου, οι 27 αναφέρουν πως «η ισχυρή, ταχεία και συντονισμένη ανταπόκριση σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής» από πλευράς ΕΕ και κρατών μελών έχει συνεισφέρει στην «ισχυρή ανάκαμψη» από την κρίση της πανδημίας, και τονίζουν πως ο συντονισμός των χρηματοοικονομικών πολιτικών στην ευρωζώνη παραμένει καίριας σημασίας.

Οι 27 ηγέτες αναφέρουν ακόμα πως μια ολοκληρωμένη Τραπεζική Ένωση και μια λειτουργική και ολοκληρωμένη Ένωση Κεφαλαιαγορών αποτελούν κλειδί για την σταθερότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος και τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσβλέπει στην εφαρμογή της απόφασης που τροποποιεί τη συνθήκη για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και την εισαγωγή του προστατευτικού μέτρου (backstop) για το ενιαίο ταμείο εξυγίανσης, ενώ ζητά από το Eurogroup να καταλήξει σε συγκεκριμένο πλάνο εργασίας για ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης.