Μονομερή αλλαγή του Πρωτοκόλλου της Βόρειας Ιρλανδίας ετοιμάζει το Λονδίνο

Την πεποίθησή της ότι η ΕΕ δεν έχει λόγο να αντιδράσει αρνητικά στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε χθες, Δευτέρα, στη βρετανική βουλή για την αλλαγή του Πρωτοκόλλου της Βόρειας Ιρλανδίας, εξέφρασε σήμερα μιλώντας στο Times Radio η βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Λιζ Τρας.

«Η λύση που προτείνουμε δεν χειροτερεύει την κατάσταση στην ΕΕ. Συνεχίζουμε να προστατεύουμε την ενιαία αγορά, να παρέχουμε στην ΕΕ δεδομένα, ενώ είμαστε πεπεισμένοι  ότι θα διασφαλίσουμε πως οι εταιρείες δεν θα παραβιάζουν τους κανόνες. Συνεπώς δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος η ΕΕ να αντιδράσει αρνητικά σε αυτό που κάνουμε», τόνισε η Τρας. 

Η υπουργός υποστήριξε για μια ακόμη φορά ότι πρόκειται για μια «λογική και πρακτική λύση», η οποία θα επιλύσει τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί. Στόχος της Βρετανίας είναι να χαλαρώσουν οι έλεγχοι των προϊόντων  που διακινούνται από τη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία.  

Το εν λόγω νομοσχέδιο μεταξύ άλλων προβλέπει τη δημιουργία δύο ζωνών.  Η πρώτη, η πράσινη ζώνη, χωρίς σχεδόν καθόλου ελέγχους και γραφειοκρατία, θα αφορά προϊόντα που απευθύνονται μόνο στην αγορά της Βόρειας Ιρλανδίας.  Η δεύτερη, η κόκκινη ζώνη θα δημιουργηθεί για προϊόντα που προορίζονται για την Ιρλανδία και άλλες χώρες της ΕΕ.  Σε αυτήν θα εξακολουθούν να ισχύουν οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται και σήμερα στα λιμάνια της Βόρειας Ιρλανδίας.  

Σύμφωνα με την επίσημη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου, το νομοσχέδιο είναι απαραίτητο για να διατηρηθεί η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής. Παράλληλα επισημαίνει ότι πρόκειται για αναγκαίες αλλαγές, «καθώς σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύει η πολιτική σταθερότητα της περιοχής».   Αξίζει να σημειωθεί πως το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα, που ήρθε δεύτερο στις πρόσφατες εκλογές για το τοπικό κοινοβούλιο της Βόρειας Ιρλανδίας,  αρνείται να συναινέσει στον σχηματισμό κυβέρνησης, όπως επιβάλλεται από τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής,  αν πρώτα δεν αλλάξει το Πρωτόκολλο. Γι' αυτό άλλωστε και από τις αρχές Μαΐου δεν έχει συγκροτηθεί ακόμη κυβέρνηση από το εν λόγω κοινοβούλιο.   

Από την άλλη η ΕΕ υποστηρίζει ότι η αλλαγή του Πρωτοκόλλου της Βόρειας Ιρλανδίας αποτελεί μονομερή ενέργεια, η οποία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Γι αυτό και σε κάθε ευκαιρία οι Βρυξέλλες τονίζουν πως το Λονδίνο θα πρέπει να είναι έτοιμο να υποστεί τις συνέπειες των πράξεών του. Την άποψη αυτή συμμερίζονται τόσο νομικοί κύκλοι της Βρετανίας όσο ακόμη και βουλευτές του κυβερνώντος Συντηρητικού κόμματος. Η εφημερίδα Times επισημαίνει πως οι κινήσεις της βρετανικής κυβέρνησης «κινδυνεύουν να βλάψουν τη φήμη της Βρετανίας διεθνώς, ενώ δημιουργούν νέα αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις σε μια περίοδο άνευ προηγουμένου οικονομικών προκλήσεων». Την ίδια στιγμή 52 από τους 90 βουλευτές του τοπικού κοινοβουλίου της Βόρειας Ιρλανδίας καταδίκασαν το νομοσχέδιο που κατέθεσε η κυβέρνηση Τζόνσον. 

Το Πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας, που συμπεριλαμβάνεται στην συμφωνία εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ (Brexit),  προβλέπει ότι όλα τα προϊόντα που διακινούνται μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Βρετανίας θα υπόκεινται σε τελωνειακούς και κανονιστικούς ελέγχους. Οι δύο πλευρές μετά από πολλές διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε αυτή τη λύση για να μην επιβληθούν «σκληρά» σύνορα μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Ιρλανδίας.  Όπως τονίζεται στο κείμενο, αναγνωρίζονται οι «ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στη νήσο της Ιρλανδίας» και η ανάγκη να «διαφυλαχθεί η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής» η οποία έβαλε τέλος στις μακροχρόνιες διενέξεις μεταξύ Προτεσταντών και Καθολικών, που είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή του χιλιάδες άνθρωποι.

Όπως και να έχει πάντως, το νομοσχέδιο για τις αλλαγές στο Πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας μέχρι να γίνει νόμος και να τεθεί σε εφαρμογή από την Βρετανία θα πρέπει να περάσουν πολλοί μήνες. 

Ρ.Σ