Η Κύπρος έχασε ένα αληθινό φίλο τον Τόμ Κόξ

Γεννήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 1930 στην περιοχή Kensington του Λονδίνου αλλά οι ρίζες του ήταν σε οικογένεια ανθρακωρύχων της Ουαλίας. Σε νεαρή ηλικία εκλέγηκε γραμματέας της τοπικής εργατικής ένωσης και στη συνέχεια σπούδασε με υποτροφία πολιτικές επιστήμες στο London School of Economics. Η πολιτική του καριέρα άρχισε ως δημοτικός σύμβουλος του δήμου Hammersmith και Fulham. Το 1970 εκλέγηκε βουλευτής του Εργατικού Κόμματος στην εκλογική περιφέρεια Wandsworth Central και το 1974 όταν τα σύνορα της εκλογικής περιφέρειας άλλαξαν εκλέγηκε ως βουλευτής της περιφέρειας Tooting την οποία υπηρέτησε μέχρι το 2005.

Ευθύς αμέσως μετά τη δεύτερη φάση της Τουρκικής εισβολής ο Tom Cox επισκέφθηκε τις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου με μια ομάδα Βρετανών βουλευτών κι έζησε από κοντά το δράμα των προσφύγων και της καταστροφής. Οι εμπειρίες εκείνες τον είχαν συγκλονίσει και με την επιστροφή του στο Λονδίνο, άρχισε ένα πείσμονα αγώνα με επιστολές, ψηφίσματα, ερωτήσεις στους εκάστοτε πρωθυπουργούς και υπουργούς των Εξωτερικών και συζητήσεις στο Βρετανικό Κοινοβούλιο. Από τότε και μέχρι το 2005 έγειρε το ζήτημα της Κύπρου τόσο στη Βρετανική Βουλή όσο και στις Επιτροπές του Συμβουλίου της Ευρώπης στις οποίες υπήρξε μέλος, τόσες φορές όσο κανείς άλλος Βρετανός πολιτικός μέχρι σήμερα. Για 21 χρόνια το όνομα του Tom Cox συνδέθηκε με την υπόθεση της Κύπρου και αυτό ήταν γνωστό και στα μέλη τόσο της Βουλής των Κοινοτήτων όσο και της Βουλής των Λόρδων. Για να κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον για το Κυπριακό ζήτημα συνεργάστηκε όχι μόνο με βουλευτές του Εργατικού κόμματος όπως ο Eddie O’ Hara, Don Dixon, Franc Hayns, Alf Dubs, Chris Smith, Russel Johnson, Rudi Vis, Jo Richardson αλλά και του Συντηρητικού κόμματος όπως τους Hugh Rossi, Cyril Townsend, John Marshal, Jeremy Hanley και Ian Twinn και του Φιλελευθέρου κόμματος όπως ο Simon Hugh. Είχε επίσης στενότατη συνεργασία με την βετεράνο πολιτικό, γνωστή για τους αγώνες της υπέρ της Κύπρου κατά τη δεκαετία του 1950 στο Βρετανικό Κοινοβούλιο πρώην βουλευτίνα και μετέπειτα Λαίδη Lena Jeger καθώς και με την πρόεδρο του Κοινοβουλίου Betty Boothroyd.

Ο Tom Cox πραγματοποίησε αναρίθμητες επισκέψεις στην Κύπρο και συμμετείχε σε αντικατοχικές πορείες και συγκεντρώσεις ιδιαίτερα των Δήμων Μόρφου και Αμμοχώστου οι οποίοι τον είχαν ανακηρύξει ως επίτιμο δημότη. Συμετείχε επίσης ανελλιπώς στις πορείες διαμαρτυρίας και άλλες αντικατοχικές εκδηλώσεις της Παροικίας του Λονδίνου καθώς και σε συνέδρια της ΠΣΕΚΑ στις ΗΠΑ.

Μια ιδιαίτερα στενή συνεργασία ανάπτυξε ο Tom Cox με την Ενωση των Πρσφυγικών Σωματείων στην Αγγλία (ΕΚΕΚΑ) και για πέρα από δύο δεκαετίες διοργάνωναν από κοινού ετήσια συγκέντρωση στο Κοινοβούλιο κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, με ομιλητές Βρετανούς βουλευτές και Κυπρίους παράγοντες όπως οι Δήμαρχοι των κατεχόμενων δήμων.

Για χρόνια ο Tom Cox αρνιόταν να συναντήσει τον Ραούφ Ντενκτάς ή τον Τούρκο πρέσβη στο Λονδίνο οι οποίοι του απέστελλαν συχνές προσκλήσεις. Στις 6 Αυγούστου 2007 μαζί με τον Τομ μετέβηκαμε στο χωριό της καταγωγής μου τον Άγιο Θεόδωρο Καρπασίας κι έκλαψε στα ερείπια του γκρεμισμένου πατρικού σπιτιού μου. Συγκλονίστηκε ακόμα μια φορά από τη βεβήλωση των εκκλησιών και του κοιμητηρίου που με την επιστροφή του στο Λονδίνο ενημέρωσε σχετικά τον φίλο του βουλευτή μ. Rudi Vis ο οποίος υπέβαλε 12 ερωτήσεις στον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών σχετικές με τη σύληση και την καταστροφή των υπό κατοχή θρησκευτικών μας μνημείων και από τον φίλο του μ. Eddie O’ Hara να κάνει το ίδιο στη σχετική Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης. Διευθέτησε επίσης μονοήμερη έκθεση φωτογραφιών της καταστροφής των μνημείων μας σε αίθουσα του Βρετανικού Κοινοβουλίου. H ΕΚΕΚΑ το 2006 διοργάνωσε τιμητικό δείπνο για τον Tom Cox και του απένειμε αναμνηστικό μετάλλιο σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για την προσφορά του στον αγώνα της επιστροφής των προσφύγων.

Όπως ο Eddie O’ Hara έτσι και ο Τομ Κόξ τιμήθηκαν από την Ελληνική Πολιτεία με το παράσημο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ο Tom Cox υπήρξε ένας πραγματικός φίλος της Κύπρου, ένας σθεναρός αγωνιστής εντός και εκτός του Βρετανικού Κοινοβουλίου για τα δίκαια των προσφύγων και των θυμάτων της τουρκικής εισβολής. Ας είναι αιωνία του η μνήμη.

Πηγη: Δώρος Παρτασίδης, ΡΙΚ Λονδίνο